
PVL-109 VALVAS ex USCGC
BITTERSWEET (WLB/WAGL-389) – ex amerykański 180 stopowy tender do
transportu i stawiania boi oraz innych oznaczeń nawigacyjnych, należący do typu
C nazywanego też typem Iris, zbudowany w 1944 roku dla Straży Wybrzeża Stanów
Zjednoczonych przez położoną w Duluth w stanie Minnesota stocznię Zenith Dredge
Company jako USCGC BITTERSWEET. Po wcieleniu do służby, co nastąpiło 11 maja
1944 roku jednostka została przydzielona do 17 Dystryktu Straży Wybrzeża z
portem macierzystym w Kodiak na Alasce, zaś jej głównym zadaniem miała być
obsługa oznaczeń nawigacyjnych (ATON – aids to navigation). 18 czerwca 1944
roku USCGC BITTERSWEET przybył na wody Zatoki Curtis w stanie Maryland,
docierając tam idąc wpierw Rzeką Św. Wawrzyńca a następnie wzdłuż wschodniego
wybrzeża. 23 września jednostka opuściła Norfolk z poleceniem skierowania się
do położonego nad Pacyfikiem portu w Seattle, gdzie ostatecznie dotarła 23
października, idąc tam przez Kanał Panamski oraz zawijając po drodze do San
Francisco. Do swojego portu macierzystego tender dotarł 19 listopada. 20
grudnia okręt wyruszył w stronę wysp Sitka i Adak. 5 stycznia 1945 roku
opuszczono rejon wyspy Adak kierując się via Dutch Harbor do Kodiak, gdzie
przybyto 11-ego tego samego miesiąca. 15 stycznia USCGC BITTERSWEET wyruszył z
pomocą jednostce patrolowej YP-73, która weszła na skały w rejonie Hanin Rocks,
odnosząc poważne uszkodzenia. Po przebyciu na miejsce wypadku stwierdzono, że
pechowa jednostka jest nie do uratowania, w związku z czym przejęto z jej
pokładu 6 członków załogi, których następnie odstawiono do Kodiak, po czym
powrócono na miejsce zdarzenia by odszukać pozostałych 9 członków załogi YP-73.
Niestety tym razem żywych już nie odnaleziono, udało się natomiast odzyskać 6
ciał z pokładu jednostki oraz 3 ciała z pokładu tratwy. Kolejnym zadaniem dla
stacjonującego w Kodiak tendra była obsługa oznaczeń nawigacyjnych na
pobliskich wodach. 2 lutego USCGC BITTERSWEET wyruszył w rejs do Dutch Harbor zawijając
po drodze do Cordova. W docelowym porcie na pokład jednostki przyjęto ludzi
oraz ładunek przeznaczony dla wyspy Chernabura, skąd następnie skierowano się w
stronę Squaw Bay. 1 marca przebywający w Baralof Bay tender skierował się do
Dutch Harbor, gdzie na jego pokład załadowano materiały oraz sprzęt potrzebny
do prac z oznaczeniami nawigacyjnymi w rejonie Cold Bay, gdzie przebywała od 9
do 17 marca. Dnia 19 marca USCGC BITTERSWEET skierował się w stronę Kinzarof
Lagoon, gdzie na brzeg wysadził ekipę ratunkowa, która miała dotrzeć na miejsce,
w którym rozbił się samolot należący do wojsk lądowych. Jeszcze tego samego
dnia na jednostce otrzymano polecenie skierowania się do Bristol Bay aby tam przeprowadzić
akcję ratowniczą, w związku z wypadkiem samolotu C-47 Dakota, który rozbił się
w pobliżu Gór Katedralnych. Po dotarciu do położonej w sąsiedztwie Bristol Bay zatoki
Gerstele, 24 marca tender podjął z brzegu przy pomocy łodzi ekipę ratunkową,
składająca się z 2 żołnierzy oraz 14 psów zaprzęgowych. Po zakończeniu tego
zadania powrócono do Cold Bay, gdzie na brzeg przekazano ratowników, powracając
następnie do prac z oznaczeniami nawigacyjnymi, które trwały do 28 marca, kiedy
to ze względu na silne wiatry musiano przerwać wszystkie prace, powracając do
nich 31 marca (w przerwie tej USCGC BITTERSWEET pomógł w wyładunku łodzi z pokładu
transportowca USS BESBORO, którego urządzenia załadunkowe uległy awarii). Po
zakończeniu prac 1 kwietnia, zgodnie z otrzymanym poleceniem okręt zabrał 25
ton wyposażenia z wycofanej ze służby stacji paliwowej w pobliżu latarni
morskiej Akutan, które następnie dostarczył do Dutch Harbor. Po wykonaniu tego
zadania jednostka do końca kwietnia operowała w rejonie wysp Attu i Shemeya,
zajmując się tamtejszymi oznakowaniem nawigacyjnym. W maju USCGC BITTERSWEET
dostarczył zaopatrzenie dla położonej na Cape Sarichef latarni morskiej a
następnie udał się do Bristol Bay, gdzie wspierał operacje związane z
oznakowaniem nawigacyjnym. 15 maja okręt powrócił do Dutch Harbor, skąd po
załadowaniu materiałów i zaopatrzenia skierował się do Mishagak Bay, gdzie
następnie operował do końca miesiąca. 4 czerwca USCGC BITTERSWEET powrócił do
Dutch Harbor, gdzie następnie przebywał przez 10 dni, w międzyczasie wspierając
prace przy lokalnym oznakowaniu nawigacyjnym. 15 czerwca jednostka wyruszyła w
rejs, kierując się w stronę wysp Saint George i Saint Paul, na które miała
dostarczyć niezbędne zaopatrzenie. 28 czerwca powrócono do Dutch Harbor, skąd
po załadowaniu zaopatrzenia Czerwonego Krzyża oraz przyjęciu na pokład
urzędników ponownie skierowano się w stronę wyspy Saint Paul, gdzie 30 czerwca
wyładowano na brzeg materiały oraz urzędników. Lipiec upłynął jednostce pod
znakiem obsługi oznaczeń nawigacyjnych w rejonie Aleutów. Pierwsza połowa
sierpnia to kolejna służba dozorowa tym razem w rejonie wysp Unalaska i Kodiak.
19 sierpnia jakby dla odmiany od monotonii codziennej służby USCGC BITTERSWEET
został wyznaczony do roli jednostki flagowej eskorty konwoju ZM, który obok
jednostek amerykańskich składał się z 9 rosyjskich okrętów wojennych. Po
dotarciu na wyznaczoną w rozkazach pozycję na Morzu Barentsa amerykańska
eskorta zawróciła do bazy. Pod koniec miesiąca okręt przewiózł z Dutch Harbor
do Ketchikan przeznaczone dla tego portu zaopatrzenie. 19 września do czasu
zluzowania przez USCGC CYANE tender bezskutecznie poszukiwał barki z kłodami,
która 13 września zerwała się holu holownika VANGUARD. Po zakończeniu wojny do
obowiązków USCGC BITTERSWEET oprócz obsługi oznakowania nawigacyjnego doszło
jeszcze egzekwowanie prawa. 19 maja 1947 roku jednostka asystowała mającemu
problemy w pobliżu Dutch Harbor statkowi SQUARE KNOT. Pomiędzy 27 sierpnia a 2
grudnia tymczasowym portem macierzystym tendra zostało Ketchikan. W okresie
7-10 listopada 1948 roku USCGC BITTERSWEET wziął udział w akcji poszukiwania
samolotu, który zaginął w rejonie Zatoki Portage. 10 czerwca 1949 roku, na
wodach Zatoki Unalaska jednostka pomagała mającemu problemy statkowi BOGOSOF
ISLAND a pięć dni później, 15 czerwca poszukiwała na wodach Cold Bay jednostki
rybackiej SUNSET BODIES. 30 października tego samego roku, w pobliżu Cape St.
Elias okręt asystował mającemu problemy holownikowi EEK. 15 czerwca 1950 roku w
związku z wezwaniem radiowym USCGC BITTERSWEET udzielił pomocy medycznej w
Squaw Harbor. W okresie od 26 do 28 czerwca 1951 roku okręt prowadził patrol
wód w pobliżu Kodiak. Niecały miesiąc później, w dniach 23 – 25 lipca tender
został zaangażowany do poszukiwań kanadyjskiego samolotu DC-4, który zaginał w
rejonie Yakutat. Od 14 do 19 lipca1952 roku, w pobliżu Pasagshak Point USCGC
BITTERSWEET asystował holownikowi USS MAHOPAC. W tym samym roku, w dniach 24 –
27 listopada okręt wziął udział w poszukiwaniach zaginionych lotów MATS 1105 i
MATS 1107 (samolot Douglas C-124 Globemaster II). 18 marca 1953 roku w związku
z wezwaniem radiowym okręt udzielił pomocy medycznej w Karluk Village, po czym
pięć dni później, 23 marca w rejonie Kodiak asystował mającej problemy
jednostce rybackiej WAJKO 21. W lipcu tego samego roku tender wpierw 4 lipca w
pobliżu Kodiak uzupełnił paliwo na łodzi latającej PBM a następnie 13 lipca na
wodach Graves Harbor asystował kutrowi SWEETBRIER. 12 marca 1957 roku załoga
jednostki udzieliła pomocy medycznej mieszkańcom wioski Nikoloski. Niecały rok
później 3 marca 1958 roku USCGC BITTERSWEET wziął udział w akacji ratunkowej jak
nastąpiła po rozbiciu się samolotu Aero Commander (lot 41458). 29 stycznia 1966
roku okręt udzielił pomocy załodze śmigłowca USCG Sikorsky HH-52A (No CGAC 1393),
który w trakcie ewakuacji medycznej rozbił się w Lancaster Cove (w pobliżu
Cholmondeley Sound). Poza uratowaniem załogi oraz wymagającego pomocy medycznej
pacjenta USCGC BITTERSWEET przy pomocy bomu podniósł z wody kadłub śmigłowca,
którego następnie wraz z pasażerami dostarczył następnego dnia do bazy
lotniczej straży wybrzeża na Annette Island. Dwa lata później 12 kwietnia 1968
roku w trakcie prowadzonej akcji ratunkowej okręt uderzył o podwodny obiekt, odnosząc
uszkodzenia, które czasowo wyłączyły go ze służby. W tym samym roku, 7 lipca
jednostka pomagała ugasić pożar w porcie Ketchikan. W połowie 1976 roku USCGC
BITTERSWEET przeszedł gruntowny remont w stoczni USCG w Curtis Bay w stanie
Maryland, po którym od końca 1976 roku aż do momentu wycofania ze służby stacjonował
w Woods Hole w stanie Massachusetts, gdzie był wykorzystywany do obsługi
oznakowania nawigacyjnego oraz łamania lodu. W grudniu tego samego roku jednostka
uczestniczyła w akcji ratunkowej zbiornikowca ARGO MERCHANT, który na skutek m.in.
błędu nawigacyjnego osiadł na mieliźnie a następnie zatonął na południowy
wschód od Nantucket Island, powodując jeden z największych rozlewów paliwa w
historii. Na początku lat 80-tych USCGC BITTERSWEET pomagał w zimie zaopatrywać
Nantucket w niezbędne zapasy, w sytuacji, gdy cieśnina Nantucket Sound w tym
czasie zamarzała. W listopadzie 1980 (w innych źródłach podawany jest też rok
1981) jednostka pomagała usuwać skutki rozlewu paliwa jaki był następstwem wejścia
na mieliznę w rejonie Penobscot Bay, idącego z ładunkiem z Bostonu do Bangor
tankowca CHRISTIAN REINAUER. W maju 1987 roku jako część Międzynarodowego
Patrolu Lodowego, operujący na wodach Grand Banks USCGC BITTERSWEET zbierał
dane hydrograficzne z dryfujących boi. 23 czerwca 1989 roku tender po raz
kolejny pomagał usuwać skutki wycieku paliwa, tym razem ze zbiornikowca WORLD
PRODIGY, który wszedł na mieliznę Brenton Reef w pobliżu zatoki Narragansett. W
maju i czerwcu 1990 roku jednostka dwukrotnie brała udział w akcjach udzielania
pomocy mającym problemy statkom pasażerskim – za pierwszym razem podejmując z
pokładu REGENT STAR (wybuchł na nim pożar w maszynowni, w wyniku którego
pozbawiony napędu statek osiadł na mieliźnie w zatoce Delaware) aż 882 osoby a
za drugim tym razem z BERMUDA STAR (wszedł na mieliznę w pobliżu Cape Cod) 682
osoby. 16 listopada tego samego roku tym razem sam tender wszedł na mieliznę,
do czego doszło w rejonie Juniper Pont, nie odnosząc na szczęście poważniejszych
uszkodzeń. Od 25 kwietnia do 27 maja 1991 roku USCGC BITTERSWEET po raz drugi
uczestniczył w Międzynarodowym Patrolu Lodowym, będąc jedynym przedstawicielem
Stanów Zjednoczonych AP w tej misji. 19 stycznia 1996 roku jednostka po raz
kolejny pomagała usuwać rozlew paliwa, powstały tym razem po wejściu na mieliznę
u wybrzeży Rhode Island (Moonstone Beach) barki paliwowej North Cape. 18 sierpnia
1997 roku po 53 latach intensywnej służby USCGC BITTERSWEET został wycofany ze służby,
po czym 5 sierpnia przekazany Estonii, gdzie pod nową nazwą VALVAS (pierwszym
dowódcą okrętu został kapitan Knut Mitt) rozpoczyna służbę w Estońskiej Straży
Granicznej nosząc obok nazwy oznaczenie PVL-109. 27 września tego samego roku ciężkim
ze względu na sztormową pogodę rejsie jednostka po raz pierwszy przybywa do
Tallina. Co ciekawe i warte wspomnienia jest to, że po odzyskaniu
niepodległości był on pierwszym statkiem, który przepłynął Ocean Atlantycki pod
estońską banderą. Przez pierwsze lata służby VALVAS stacjonował w zatoce
Pernau, gdzie wykorzystywany był głównie w roli lodołamacza oraz jednostki
patrolowej i ratowniczej. Poza ww. działaniami jednostka wspierała też odbywające
się na estońskich wodach ćwiczenia marynarki wojennej. W kwietniu i maju 2000
roku VALVAS uczestniczył w odbywających się w pobliżu Bornholmu międzynarodowych
ćwiczeniach ratowniczych „SAREX 2000.” W czerwcu tego samego roku okręt wziął udział
w kolejnych ćwiczeniach ratowniczych, tym razem estońsko – fińskich „Keri 2000”.
W okresie sierpień – listopad 2000 rok VALVAS pełnił rolę jednostki dowodzenia
i wsparcia w zespole BALTRON (Baltic Naval Squadron). W 2002 roku okręt wziął udział
w estońsko – fińsko – rosyjskich ćwiczeniach ratowniczych „Puhas meri 2002”. W
2003 roku VALVAS wpierw uczestniczył w manewrach wojskowych „Erna Raid 2003”, w
trakcie których z jego pokładu w zatoce Kolga wysadzono desant morski a następnie
pełnił rolę jednostki wsparcia w trakcie międzynarodowych ćwiczeń „Open Spirit
2003”. W trakcie swojej służby okręt brał też udział w wielu akcjach poszukiwawczo
– ratowniczych, m.in. jedna z nich miała miejsce w 2006 roku i dotyczyła statku
RUNNER 4, który zatonął w rejonie wyspy Vanidloo. W 2010 roku ze względu na
swój wiek jednostka zastała wycofana z czynnej służby i po kliku latach odstawki,
dnia 11 lipca 2014 roku przekazana Estońskiemu Muzeum Morskiemu w Tallinie,
gdzie do chwili obecnej jest jednym z licznych prezentowanych tam obiektów pływających.
*
* *
|
Historia
budowy
|
|
Nr budowy:
|
BN-CG-172
|
|
Położenie stępki:
|
16.09.1943
|
|
Wodowanie:
|
11.11.1943
|
|
Wcielenie do służby:
|
11.05.1944
|
|
Koszt budowy:
|
$ 926,769
|
*
* *
|
Jednostki typu C / Iris
|
|
Nazwa i numer burtowy
|
Stocznia
|
W służbie
|
Wycofanie / los końcowy
|
|
BASSWOOD (WLB-388)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth, Minnesota
|
12.01.1944
|
Wycofany 04.09.1998. Sprzedany
24.11.2000 i prawdopodobnie złomowany
|
|
BITTERSWEET (WLB-389)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
11.05.1944
|
Wycofany 18.08.1997. Przekazany 5 września tego samego roku
Estonii i przemianowany na VALVAS (PVL-109). Od 2014 jednostka muzealna.
|
|
BLACKHAW (WLB-390)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth, Minnesota
|
17.02.1944
|
Wycofany 26.02.1993. Sprzedany 24.11.2000 i prawdopodobnie
złomowany
|
|
BLACKTHORN (WLB-391)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth, Minnesota
|
27.03.1944
|
Zatonął na skutek kolizji ze zbiornikowcem CAPRICORN 28.01.1980
roku
|
|
BRAMBLE (WLB-392)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
22.04.1944
|
Wycofany w 22.05.2003. Pocięty na złom w 2023 roku
|
|
FIREBUSH (WLB-393)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
20.07.1944
|
Wycofany 26.05.2003. Przekazany 30 czerwca tego samego roku Nigeryjskiej
Marynarce Wojennej i przemianowany na NNS NWAMBA (A 503).
|
|
HORNBEAM (WLB-394)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
14.04.1944
|
Wycofany 30.09.1999. Sprzedany prywatnej spółce w styczniu 2009
roku i przemianowany na RUM CAY GRACE. W 2013 po zerwaniu się z cum zdryfował
na skały ulegając zniszczeniu.
|
|
IRIS (WLB-395)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
11.08.1944
|
Wycofany 20.06.1995. Przekazany 08.08.1997 Administracji
Morskiej, dalszy los nieznany.
|
|
MALLOW (WLB-396)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
06.06.1944
|
Wycofany 15.05.1997. Sprzedany na złom a następnie pocięty w
Salisbury w stanie Maryland.
|
|
MARIPOSA (WLB-397)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
01.07.1944
|
Wycofany 07.03.2000. Przekazany 17.04.2000 USN celem dalszego wykorzystania
w roli pływającego hulku.
|
|
REDBUD (WLB-398)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
02.05.1944
|
Wycofany 20.11.1970. Sprzedany 01.03.1972 Rządowi Filipin i
przemianowany na KALINGA (AG-89).
|
|
SAGEBRUSH (WLB-399)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
01.04.1944
|
Wycofany 26.04.1988. Zatopiony 28.04.1988 jako fragment
przyszłej rafy w rejonie St. Catherines Island.
|
|
SALVIA (WLB-400)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
16.02.1944
|
Wycofany 04.10.1991. Sprzedany w 2020 a następnie zatopiony jako
fragment przyszłej rafy w zatoce Onslow.
|
|
SASSAFRAS (WLB—401)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
23.05.1944
|
Wycofany 31.10.2003. Przekazany w tym samym roku Nigeryjskiej Marynarce
Wojennej i przemianowany na NNS OBULA (A 504).
|
|
SEDGE (WLB-402)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
05.07.1944
|
Wycofany 15.11.2002. Przekazany w tym samym roku Nigeryjskiej Marynarce
Wojennej i przemianowany na NNS KYANWA (A 501)
|
|
SPAR (WLB-403)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
12.06.1944
|
Wycofany 28.02.1997. W czerwcu 2004 roku zatopiony jako fragment
przyszłej rafy 30 mli od Morehead City w stanie Północna Karolina.
|
|
SUNDEW (WLB-404)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
24.08.1944
|
Wycofany 27.05.1944. Jednostka muzealna w latach 2004 – 2009. W
2010 sprzedany prywatnemu przedsiębiorcy, który zachował jego muzealny
charakter.
|
|
SWEETBRIER (WLB-405)
|
Marine and Iron Shipbuilding Corp. Duluth,
Minnesota
|
26.07.1944
|
Wycofany 27.08.2001. Sprzedany w tym samym roku Marynarce
Wojennej GHANY i przemianowany na GNS BONSU (P 31).
|
|
ACACIA (WLB-406)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
01.09.1944
|
Wycofany 07.06.2006. Od 2006 jednostka muzealna.
|
|
WOODRUSH (WLB-407)
|
Zenith Dredge Co., Duluth Minnesota
|
22.09.1944
|
Wycofany 02.03.2001. Sprzedany w tym samym roku Marynarce
Wojennej GHANY i przemianowany na GNS ANZONE (P 30)
|
*
* *
|
Dane
techniczne USCGC BITTERSWEET
|
|
Wyporność:
|
950 t. (1945) / 1.029
t (1966)
|
|
Wymiary (d. x sz. x.
z.):
|
55 x 11,30 x 3,7
(1945) / 4.45 (1966) m
|
|
Kadłub:
|
stalowy, spawany ze
wzmocnieniami przeciwlodowymi, umożliwiającymi kruszenie i pływanie w lodzie.
|
|
Napęd:
|
pojedynczy silnik
elektryczny Westinghouse DC (1.200 KM) podłączony do 2 generatorów
Westinghouse DC (490 kW) napędzanych przez dwa 4-suwowe silniki wysokoprężne
Cooper Bessemer GND-8
|
|
pojedynczy wał
napędowy z pojedynczą śrubą
|
|
Prędkość:
|
13 węzłów (1945) /
11.9 węzła (1966)
|
|
Zasięg:
|
17.200 mil morskich
przy prędkości 8.3 węzła
|
|
Wyposażenie pomocnicze:
|
1 bom do stawiania i
podnoszenia boi oraz innych oznakowań nawigacyjnych o maksymalnym unosie 20
t.
|
|
Uzbrojenie (w czasie
II Wojny Światowej):
|
1 x I armata kalibru
76 mm
|
|
2 x I armaty
automatyczne Oerlikon kal. 20 mm
|
|
2 wyrzutnie Mousetrap pocisków
przeciw okrętom podwodnym
|
|
2 zrzutnie bomb
głębinowych
|
|
4 miotacze bomb
głębinowych
|
|
Wyposażenie
elektroniczne:
|
radar SL-1 (1944-1945)
|
|
radar nawigacyjny
Raytheon SPS-64(V)1
|
|
sonar QBA-3A
(1944-1945)
|
|
echosonda
|
|
kompas magnetyczny
|
|
systemy łączności
|
|
Załoga:
|
1945: 80 os.
|
|
1962: 47 os.
|
*
* *
|
Dane
techniczne PVL-109 VALVAS
|
|
Wyporność:
|
1.029 t
|
|
Wymiary (d. x sz. x.
z.):
|
55 x 11,30 x 3,7
(1945) / 4.45 (1966) m
|
|
Kadłub:
|
stalowy, spawany ze
wzmocnieniami przeciwlodowymi, umożliwiającymi kruszenie lodu.
|
|
Napęd:
|
pojedynczy silnik
elektryczny Westinghouse DC (1.200 KM) podłączony do 2 generatorów
Westinghouse GE (490 kW) napędzanych przez dwa 4-suwowe silniki wysokoprężne General
Motors EMD (1.500 KM)
|
|
pojedynczy wał
napędowy z śrubą
|
|
Prędkość:
|
11.9 węzła
|
|
Zasięg:
|
17.200 mil morskich
przy prędkości 8.3 węzła
|
|
Wyposażenie
pomocnicze:
|
1 bom do stawiania i
podnoszenia boi i innych oznakowań nawigacyjnych o maksymalnym unosie20 t.
|
|
1 żuraw o unosie 2.6
t.
|
|
Uzbrojenie:
|
1 x II armata automatyczna
2M-3 kal. 25 mm
|
|
2 x karabiny maszynowe
kal. 12,7 mm
|
|
Łodzie:
|
1 x łódź Zodiac dla 13
os.
|
|
1 x łódź TANDAB dla 10
os.
|
|
Wyposażenie
elektroniczne:
|
radar nawigacyjny Raytheon
SPS-64(V)1
|
|
echosonda
|
|
kompas magnetyczny
|
|
GPS: Magnavox 300
|
|
systemy łączności
|
|
Załoga:
|
15 - 30 os.
|
*
* *
|
Bibliografia
|
|
Bernard Prézelin – The Naval Institute Guide to
Combat Fleets of the World 1990/1991
|
|
https://www.history.uscg.mil/Browse-by-Topic/Assets/Water/All/Article/2409250/bittersweet-1944-wlb-389/
|
|
https://www.helis.com/database/cn/8395/
|
|
https://museumships.us/estonia/valvas
|
*
* *
Poniżej:
PVL-109 VALVAS widziany z pirsu, Tallin 31.07.2026 r. (aby powiększyć kliknij
na zdjęcie).
Poniżej:
PVL-107 VALVAS z wizytą na pokładzie, Tallin 31.07.2026 r. (aby powiększyć
kliknij na zdjęcie).
Poniżej:
PVL-109 VALVAS widziany z promu VIKING XPRS, Tallin 01.08.2026 r. (aby powiększyć kliknij
na zdjęcie).