|
U 434 Typ VIIC
|
|
Stocznia:
|
F. Schichau GmbH, Danzig
|
|
Numer
zamówienia:
|
1475
|
|
Zamówienie:
|
23.09.1939
|
|
Położenie
stępki:
|
20.01.1940
|
|
Wodowanie:
|
15.03.1941
|
|
Wcielenie
do służby:
|
21.06.1941
|
|
Numer
pocztowy:
|
M 43 633
|
|
Przebieg
służby:
|
|
21.06.1941 – 01.11.1941
|
7 Flotylla U-bootów, Kiel
(szkolenie załogi)
|
|
01.11.1941 – 18.12.1941
|
7 Flotylla U-bootów, St. Nazaire
(okręt bojowy)
|
|
18.12.1941
|
Zatopiony na północ od Madery na
Północnym Atlantyku (pozycja 36.15N, 15.48W) bombami głębinowymi zrzuconymi
przez brytyjskie niszczyciele HMS Blankley i HMS Stanley.
|
|
Dowódcy:
|
|
21.06.1941 – 18.12.1941
|
KL Wolfgang Heyda
|
|
Liczba
patroli:
|
1
|
|
Zatopione/uszkodzone
statki handlowe:
|
0
|
0
|
|
Zatopione/uszkodzone
okręty wojenne:
|
0
|
0
|
|
Zestrzelone/uszkodzone
samoloty:
|
0
|
0
|
|
Okres
służby U 434 przed rozpoczęciem wykonywania patroli bojowych:
|
|
22.06. – 07.07.1941
|
Danzig – próby okrętu w ramach
UAK
|
|
08.07. – 18.07.1941
|
Danzig – I etap przeglądu okrętu
prowadzony przez stocznię Schichau.
|
|
21.07. – 07.08.1941
|
Kiel – II etap przeglądu okrętu
prowadzony przez stocznię Kriegsmarinewerft.
|
|
09.08. – 11.08.1941
|
rejs do Horten w towarzystwie
niszczyciela Theodor Riedel, torpedowca Greif oraz U 516.
|
|
12.08. – 05.09.1941
|
Horten – szkolenie załogi na
wodach Oslofjordu w ramach miejscowego oddziału Agru-Front.
|
|
06.09. – 08.09.1941
|
rejs do bazy w Kiel.
|
|
10.09. – 13.09.1941
|
rejs do bazy w Danzig.
|
|
14.09. – 30.09.1941
|
Danzig – ćwiczenia w strzelaniu
torpedami w ramach 25 Flotylli U-bootów.
|
|
01.10. – 20.10.1941
|
Gotenhafen – ćwiczenia z zakresu
taktyki w ramach 27 Flotylli U-bootów.
|
|
21.10. – 23.10.1941
|
rejs do bazy w Kiel.
|
|
24.10. – 25.10.1941
|
Kiel – przygotowanie okrętu do
wyjścia na pierwszy patrol bojowy w ramach 5 Flotylli U-bootów.
|
|
|
|
|
|
|
Patrol 1
(26.10.1941 – 18.12.1941)
26.10. U 434 pod
dowództwem Wolfganga Heyda wraz z U 402 o godzinie 06:15 odbił od burty okrętu
bazy Hamburg, po czym opuścił bazę w Kiel, by zgodnie z otrzymanymi rozkazami zwalczać
nieprzyjacielską żeglugę na wodach Północnego Atlantyku. Ponad trzy godziny
później o 09:30 ww. jednostki rozpoczęły marsz Rutą 15, idąc w towarzystwie
statku Stuttgart oraz pełniącego rolę eskorty przerywacza zagród minowych Spbr.15,
kierując się na Duży Bełt. Tego samego dnia o 16:00 w kwadracie AO 7192 od
zespołu odłączył się Stuttgart, który skierował się w swoją stronę. Prawie
cztery godziny później o 19:45 (kwadrat marynarki AO 7245), w związku
koniecznością rozminowania dalszej drogi wszystkie jednostki stanęły na
kotwicy. Następnego dnia po oczyszczeniu szlaku żeglugowego oraz po przybyciu
dwóch dozorowców, które zluzowały przerywacz zagród minowych U 434 wraz z U 402
wyruszył w dalszą drogę. Wieczorem tego samego dnia przy stanie morza 5 do 6
oba okręty ponownie stanęły na kotwicy, tym razem w kwadracie AO 4486.
Dwudziestego ósmego października o godzinie 05:30 na wszystkich jednostkach
rozpoczęto operację wybierania kotwicy, która w przypadku U 402 zakończyła się jednak
niepowodzeniem. Po wielu próbach m.in. po przybyciu z Fredrikshavn
dysponujących silniejszymi maszynami dozorowców o 18:15 udało się wreszcie U
402 wybrać kotwicę, po czym wszystkie okręty rozpoczęły dalszy marsz w stronę
wybrzeży Norwegii. Następnego dnia o godzinie 09:20 w kwadracie AN 3386, w
zadymce śnieżnej od zespołu odłączył się U 402, który obrał kurs na
Kristiansand, podczas gdy U 434 w towarzystwie eskorty skierował się do
Arendal, gdzie przybył ponad godzinę później o 10:30. Trzydziestego pierwszego
października, w celu uzupełnienia zapasów paliwa, oleju oraz wody pitnej okręt
Wolfganga Heyda o 12:00 zawinął do Kristiansand, które opuścił drugiego
listopada z rozkazem skierowania się do kwadratu AE 84. Pięć dni później 7
listopada U 434 osiągnął wyznaczony rejon operacyjny nie napotykając tam jednak
żadnego ruchu. Piętnastego listopada przebywający aktualnie w kwadracie AL 3526
okręt Wolfganga Heyda nadał do dowództwa meldunek pogodowy. Dwa dni późnij 17
listopada na pokładzie U 434 odebrano pochodzącą z BdU depeszę o następującej
treści:
„U 574, U 434, U
105, U 43, U 575 utworzyć grupę Steuben. Kierować się do AL 47 w celu jego
obsadzenia.”.
Dwudziestego
listopada przebywający aktualnie w kwadracie AK 5760 okręt Wolfganga Heyda
nadał do dowództwa kolejny meldunek pogodowy. Tego samego dnia otrzymano też z
BdU polecenie obsadzenia nowego rejonu operacyjnego obejmującego kwadraty BB 63
i 65. Trzy dni później 23 listopada o 13:59 odebrano kolejną depeszę z BdU o
następującej treści:
„Grupa Steuben
dotychczasowe zadanie odwołane. Jak najszybciej kierować się do CG 90. Powód:
aliancka ofensywa w Północnej Afryce.”.
Dwudziestego
dziewiątego listopada U 434 otrzymał z dowództwa polecenie zaatakowania
wykrytego przez U 43 konwoju OS.12. Pomimo odnalezienia wroga, ze względu na
przeciwdziałanie okrętów eskorty tworzących 42 Grupę Eskortową, wszystkie
podjęte przez Wolfganga Heyda próby zaatakowania konwoju zostały jednak
udaremnione. Pierwszego grudnia na posiadającym wciąż pełny zapas torped U 434
odebrano polecenie zawinięcia do hiszpańskiego portu Vigo i potajemnego
uzupełnienia zapasów paliwa ze stojącego tam niemieckiego frachtowca Bessel.
Tego samego dnia w kwadracie CE 95 doszło do spotkania z U 574, na który to przekazano
torbę pocztową oraz w towarzystwie którego rozpoczęto marsz w stronę wybrzeży
neutralnej Hiszpanii. Jedenastego grudnia w godzinach porannych idący w
kierunku Vigo okręt Wolfganga Heydy nawiązał kontakt z konwojem OG.77, nadając
o godzinie 09:58 do dowództwa meldunek o następującej treści:
„Konwój w CG 5888,
kurs 160, 6 węzłów.”.
Wieczorem tego samego
dnia o 18:13 podążający za konwojem U 434 został wykryty i zmuszony do
zanurzenia przez okręty eskorty, w wyniku czego utracił z nim kontakt. O fakcie
tym zaraz po wynurzeniu powiadomiono dowództwo, nadając do niego meldunek o
następującej treści:
„Godzina 18:13 zapędzony przez okręty eskorty pod wodę. Paliwo 10m3.”.
W związku z kiepską
sytuacją paliwową Wolfgang Heyda zaniechał dalszego pościgu za nieprzyjacielem
i z powrotem obrał kurs na Vigo. Następnego dnia o 13:59 na pokładzie U 434 odebrano
pochodzącą z BdU depeszę o następującej treści
„Heyda, »Gata« nie
osiągalna. Wracać do bazy »Bernardo« musi być pewny.”.
Czternastego grudnia
w godzinach porannych U 434 potajemnie wpłynął do portu Vigo kierując się w
stronę statku Bessel, przy burcie którego został osadzony na dnie, gdzie
następnie spędził cały dzień. Po zapadnięciu zmroku nastąpiło wynurzenie, po
czym załogi obu jednostek rozpoczęły operację uzupełniania zapasów. Po jej
zakończeniu, już następnego dnia po kryjomu opuszczono port kierując się na
otwarte wody. Od tego też dnia okręt Wolfganga Heydy prowadził działania w
ramach grupy Seeraüber przeciwko ochranianemu przez okręty 36 Grupy Eskortowej
konwojowi HG.76. Siedemnastego grudnia operujący w pobliżu w/w konwoju U 434
nadał do dowództwa meldunek o następującej treści:
„Godzina 10:00
ostrzał artyleryjski i samoloty w DH 3341. 2 godziny pod wodą, kontynuuję
pościg.”.
Następnego dnia o
godzinie 08:00 (kwadrat marynarki CF 9650) z pomostu okrętu Wolfganga Heydy
dostrzeżono cztery eskortowce zidentyfikowane jako niszczyciele, w stronę
których następnie się skierowano z zamiarem ich zaatakowania. Sześć minut
później, przebywający wciąż na powierzchni U 434 został wykryty przez
obserwatorów na odległym o 6 mil morskich niszczycielu HMS Stanley. Brytyjska
jednostka wraz z pozostałymi trzema tj. niszczycielami HMS Blankney i HMS
Exmoor oraz kanonierką HMS Deptford skierowała się w stronę wroga. W momencie
kiedy odległość zmalała do trzech mil Wolfgang Heyda wydał rozkaz zanurzenia a
wkrótce potem w kierunku ścigających go okrętów nakazał wystrzelić torpedę,
która jednak chybiła celu. Jako pierwszy do ataków przystąpił HMS Stanley,
który ze względu na awarię azdyku zrzucił pojedynczo dziewiętnaście bomb
głębinowych, układając je w kwadrat nad przewidywaną pozycją wroga. Następnie
jako drugi do ataku przystąpił HMS Blankley, który po uzyskaniu silnego namiaru
zrzucił sześć bomb głębinowych, po czym na pozycję okrętu Wolfganga Heyda
nakierował HMS Stanley, który tym razem zrzucił czternaście bomb głębinowych
nastawionych na wybuchy na dużych głębokościach. Wkrótce po nim drugi atak
wykonał HMS Blankley zrzucając ponownie sześć bomb głębinowych nastawionych tym
razem na detonacje na średnich głębokościach. Na skutek tych ataków U 434
doznał poważnych uszkodzeń, które zmusiły Wolfganga Heydę do wydania rozkazu
wynurzenia i przygotowania okrętu do zatopienia. Wkrótce potem U 434 pojawił
się na powierzchni w odległości 2000 metrów od burty HMS Blankley, który
natychmiast skierował się w jego stronę rozpoczynając jednocześnie jego
ostrzał. W momencie kiedy odległość pomiędzy obiema jednostkami zmalała z
pomostu HMS Blankley dostrzeżono opuszczającą ścigany okręt załogę. Wtedy też
dowódca niszczyciela pierwotnie planujący taranowanie wroga zmienił swoje
zamierzenia i postanowił wziąć go abordażem. Ze względu jednak na zbyt małą
odległość dzielącą oba okręty brytyjski niszczyciel siłą rozpędu uderzył w
kadłub U 434 odnosząc uszkodzenia swojej części dziobowej. W tym samym czasie
na okręcie Wolfganga Heydy odpalono ładunki wybuchowe, które posłały go na dno
zanim do jego burty dobiła wysłana z HMS Blankley łódź z grupą abordażową.
Wkrótce potem brytyjska jednostka podniosła z wody 42 członków załogi U 434 w
tym i dowódcę, pozostałych dwóch w tym i IWO oficer Karl Frank, który
ostrzeliwał niszczyciel z karabinu maszynowego zginęło.
* * *
|
Uwagi:
|
|
Już po zakończeniu
wojny zmarł/zginął w kanadyjskim obozie jenieckim MaschObGfr Georg Zeller
(ur. 05.06.1922), którego ciało zostało pochowane na cmentarzu w Kitchener w
Ontario (grób 31b).
|
|
Dnia 27.08.1947r w
Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym na chorobę Heinego – Medina zmarł były
dowódca U 434 KK Wolfgang Heyda.
|
* * *
|
Członkowie załogi U 434 wzięci do
niewoli w dniu 18.12.1941 (w kolejności alfabetycznej):
|
|
Nazwisko, Imię
|
Ranga
|
Urodzony
|
|
Armborst Bertold
|
MaschGfr
|
---
|
|
Böhm Gerhard
|
BtsMt
|
---
|
|
Bothe Karl-Heinz
|
MaschGfr
|
---
|
|
Braun Horst (w
niektórych źródłach pojawia się błędna informacja o imieniu Ernst)
|
FkGfr
|
---
|
|
Brauner Kurt
|
FkGfr
|
---
|
|
Büttner Egon
|
MtrGfr
|
---
|
|
Claas Ernst
|
MaschGfr
|
---
|
|
Conen Herbert
|
MaschGfr
|
---
|
|
Fehr Emil
|
MtrOGfr
|
---
|
|
Flemmig Karl
|
MaschGfr
|
---
|
|
Gruschow Heinz
|
MaschMt
|
---
|
|
Hannemann Otto
|
MechGfr
|
---
|
|
Hasselroth Wilhelm
|
FkOGfr
|
---
|
|
Hassler Wilhelm
|
MaschMt
|
---
|
|
Heyda Wolfgang
|
KKapt.01.08.44
|
14.11.1913
|
|
Hildenbrand Karl
|
MtrGfr
|
---
|
|
Huffmeyer Friedrich
|
BtsMt
|
---
|
|
Imfeld Anton
|
MaschGfr
|
---
|
|
Jäger Heinrich
|
MtrOGfr
|
---
|
|
Janus Klaus
|
Lt.z.S
|
---
|
|
Kleemann Ernst
|
MechMt
|
---
|
|
Kloss Walter
|
OMasch
|
---
|
|
Koch Johannes
|
MtrGfr
|
---
|
|
König Kurt
|
MechOGfr
|
---
|
|
Kruschwitz Rudi
|
FkMtr
|
---
|
|
Lehn Wilhelm
|
OStrm
|
---
|
|
Leidig Friedrich
|
MaschMt
|
---
|
|
Ludtke Paul
|
BtsMt
|
---
|
|
Maslonka Hans
|
MtrGfr
|
---
|
|
Meinert Rudi
|
MtrOGfr
|
---
|
|
Molders Walter
|
MaschGfr
|
---
|
|
Oesterlein
Friedrich
|
Lt.ing
|
---
|
|
Petzold Gottfried
|
MtrGfr
|
---
|
|
Pfeiffer Erich
|
MaschMt
|
---
|
|
Rothe Rudolf
|
OMasch
|
---
|
|
Sallier Walter
|
MaschGfr
|
---
|
|
Schmidt Gerhard
|
MtrOGfr
|
---
|
|
Schwartz Werner
|
MaschMt
|
---
|
|
Stockmar Kurt
|
MaschGfr
|
---
|
|
Unger Rudolf
|
MtrGfr
|
---
|
|
Wegner Helmut
|
MechGfr
|
---
|
|
Zeller Georg
|
MaschOGfr
|
05.06.1922
|
* * *
|
Członkowie załogi U 434 polegli w dniu
18.12.1941 (w kolejności alfabetycznej):
|
|
Nazwisko, Imię
|
Ranga
|
Urodzony
|
|
Brandes Helmut
|
MaschGfr
|
11.06.1922
|
|
Frank Karl
|
OLt.z.S
|
30.08.1916
|
* *
*
|
Bibliografia:
|
|
http://uboat.net
|
|
http://www.ubootwaffe.net
|
|
http://uboatarchive.net/
|
|
http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/chronik.htm
|
|
http://www.u-boot-archiv.de/
|
|
http://www.u-historia.com/
|
|
Blair Clay -
Hitlera Wojna U-bootów tom I i II
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Die U-boot-Kommandanten tom 1
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Der U-Boot-Bau auf Deutschen Werften von 1935
bis 1945 tom 2
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Deutsche U-Boot-Erfolge von September 1939
bis Mai 1945 tom 3
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Deutsche U-Boot-Verluste von September 1939
bis Mai 1945 tom 4
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Die Ritterkreuzträger der U-Boot-Waffe von
1939 bis Mai 1945 tom 5
|
|
Ritschel Herbert -
Kurzfassung Kriegstagebücher Deutscher U-boote 1939 - 1945
|
|
Rohwer Jürgen: Axis
Submarine Successes 1939 - 1945
|
|
Trojca Waldemar -
U-bootwaffe 1939-1945 cz. 1, 2, 3
|
|
Urbanke Axel - Die
Versorger der "Grauen Wolfe"
|
|
Wynn Kenneth
U-Boot-Operationen im Zweiten Weltkrieg Einsatzgeschichte U1-U510 tom 1
|
* * *
Poniżej: U 434
(źródło: Internet)
