U 440 Typ VIIC
|
|
Stocznia:
|
F. Schichau
GmbH, Danzig
|
|
Numer zamówienia:
|
1491
|
|
Zamówienie:
|
05.01.1940
|
|
Położenie stępki:
|
01.10.1940
|
|
Wodowanie:
|
08.11.1941
|
|
Wcielenie do służby:
|
24.01.1942
|
|
Numer pocztowy:
|
M 25 447
|
|
Przebieg służby:
|
|
24.01.1942 –
31.08.1942
|
5 Flotylla
U-bootów, Kiel (szkolenie załogi)
|
|
01.09.1942 –
31.05.1943
|
1 Flotylla
U-bootów, Brest (okręt bojowy).
|
|
31.05.1942
|
Zatopiony na
wodach Północnego Atlantyku na północny - wschód od Cape Ortegal (pozycja
45.38 N, 13.04W) bombami głębinowymi przez brytyjski samolot Sunderland
należący do 201 Sqn RAF.
|
|
Dowódcy:
|
|
24.06.1942 –
19.05.1943
|
LT ~ KL Hans
Geissler
|
|
20.05.1943 –
31.05.1943
|
OL Werner
Schwaff
|
|
Liczba patroli:
|
5
|
|
Zatopione/uszkodzone statki handlowe:
|
0
|
0
|
|
Zatopione/uszkodzone okręty wojenne:
|
0
|
0
|
|
Zestrzelone/uszkodzone samoloty:
|
0
|
0
|
|
Okres służby U 440 przed rozpoczęciem wykonywania
patroli bojowych:
|
|
25.01. –
27.01.1942
|
Danzig – próby
portowe okrętu w ramach UAG.
|
|
28.01. –
28.03.1942
|
Danzig – okres
zalodzenia spędzony w bazie na szkoleniu załogi.
|
|
29.03. –
01.04.1942
|
Danzig – pobyt w
stoczni Schichau Werft w celu dołożenia stałego balastu.
|
|
02.04. –
10.04.1942
|
Danzig – próby
oraz szkolenie załogi w ramach UAG.
|
|
11.04. –
14.04.1942
|
Danzig – pobyt w
stoczni Schichau Werft w celu przeprowadzenia napraw.
|
|
15.04. –
22.04.1942
|
Danzig – c. d.
prób oraz szkolenia w ramach UAG.
|
|
23.04. –
27.04.1942
|
Gotenhafen –
próby broni torpedowej w ramach TEK.
|
|
29.04. –
02.05.1942
|
Rønne/Bornholm –
próby hydrofonów ramach UAG-Schall.
|
|
03.05. –
06.05.1942
|
rejs do bazy w
Kiel w celu odbycia prób w ramach tamtejszego oddziału UAK.
|
|
07.05. –
08.05.1942
|
w związku z
obłożeniem pracą personelu UAK rejs powrotny do bazy w Danzig.
|
|
09.05. –
10.05.1942
|
Danzig – służba
w ramach UAG.
|
|
11.05. –
27.05.1942
|
Hela – szkolenie
w morzu w ramach Agru–Front.
|
|
28.05. –
01.06.1942
|
Danzig – pobyt w
stoczni Holm w celu przeprowadzenia naprawy uszkodzonej bakburtowej śruby.
|
|
02.06.1942
|
rejs do Pillau i
z powrotem.
|
|
03.06. –
05.06.1942
|
Danzig –
teoretyczne szkolenie z zakresu taktyki w ramach 25 Flotylli U-bootów.
|
|
06.06. –
18.06.1942
|
Pillau –
strzelanie torpedami w ramach 26 Flotylli U-bootów.
|
|
19.06. –
30.06.1942
|
Gotenhafen –
ćwiczenia taktyczne w ramach 26 Flotylli U-bootów.
|
|
01.07. –
11.08.1942
|
Danzig –
przegląd okrętu oraz prace konserwacyjne prowadzone przez miejscową stocznię
Holm.
|
|
12.08. –
17.08.1942
|
Hela – dodatkowe
szkolenie w ramach Agru-Front.
|
|
18.08. –
20.08.1942
|
Danzig –
strzelanie torpedami w ramach 25 Flotylli U-bootów.
|
|
21.08. –
22.08.1942
|
Rønne/Bornholm –
próby hydrofonów ramach UAG-Schall.
|
|
24.08. –
28.08.1942
|
Kiel – pobyt w
stoczni Deutsche Werke w remontu modernizacji instalacji rur i zaworów.
|
|
28.08. –
31.08.1942
|
Kiel –
przygotowanie okrętu do wyjścia na pierwszy patrol.
|
|
|
|
|
|
Patrol
1 (01.09.1942 – 21.09.1942)
01.09.
U 440 pod dowództwem Hansa Geisslera wraz z U 618, U 221 oraz U 258 o godzinie
07:00 opuścił bazę w Kiel, by zgodnie z otrzymanymi rozkazami zwalczać
nieprzyjacielską żeglugę na wodach Północnego Atlantyku. Trzy godziny później
na rucie nr 15 doszło do spotkania w/w czterech okrętów z przerywaczem zagród
minowych Spbr.18, w eskorcie którego skierowały się one następnie w stronę ruty
nr 27. Tego samego dnia, pomiędzy godziną 20:20 a 20:35 w kwadracie AO 7241
oczekiwano stojąc na kotwicy na przybycie dozorowca V 1706, który zgodnie z
rozkazami zapewnić miał ww. okrętom osłonę na kolejnym etapie trasy. Następnego
dnia o 19:10 U 440 wraz z towarzyszami podróży zawinął do bazy w Kristiansand,
gdzie zacumował przy burcie tankowca Viola, przystępując wkrótce potem do
uzupełniania zapasów paliwa, oleju silnikowego oraz smarów. Po zakończeniu tej
operacji oraz przenocowaniu, rankiem 3 września o godzinie 09:45 w towarzystwie
ponownie U 618, U 221 i U 258 oraz w eskorcie trawlerów z.o.p. UJ 1701, UJ 1706
i UJ 1711 wyruszono w dalszą drogę, kierując się w stronę kwadratu AN 3198. Po
jego osiągnięciu, co miało miejsce jeszcze tego samego dnia o 21:10 pożegnano
się z eskortą oraz pozostałymi jednostkami, po czym rozpoczęto indywidualny
marsz w stronę nakazanego punktu docelowego. Czwartego września idący na
powierzchni U 440 o 21:35 (kwadrat marynarki AF 8749) został zmuszony do wykonania
alarmowego zanurzenia przez nadlatujący samolot. Dwa dni później 6 września o
godzinie 07:45 w kwadracie AF 4957 po raz drugi w trakcie tego patrolu chowano
się pod wodę przed nadlatującym samolotem, gdzie następnie pozostano do 08:17.
Dziesiątego września o godzinie 18:54 na pokładzie U 440 odebrano pochodzącą z
BdU depeszę o następującej treści:
„Nowy
punkt docelowy dla Quaeta, Mengersena, Kesslera, Wallasa, Baberga, Geisslera,
Trojera, Mässenhausena to AL 72.”.
Następnego
dnia z pomostu przebywającego aktualnie w kwadracie AL 3447 okrętu Geisslera o
08:11 dostrzeżono chmurę dymu a wkrótce potem parowy trawler rybacki, który
począł nadawać niezrozumiałe sygnały. Trzydzieści pięć minut później (08:46,
kwadrat marynarki AL 3449) dostrzeżono najpierw kolejną chmurę dymu a niedługo
potem maszty i kominy kilku jednostek, które po uznaniu za wrogą grupę z.o.p.
wyminięto następnie w bezpiecznej odległości. Dwunastego września odebrano
kolejną depeszę z dowództwa o następującej treści:
„U
615, U 661, U 356, U 221, U 618, U 440, U 607, U 258 i U 595 z prędkością
marszową obsadzić linię dozoru od AL 4745 do 7816. Okręty tworzą grupę Pfeil.”.
Od
13 września, godziny 16:00 przebywający w kwadracie AL 5514 okręt Geisslera tak
jaki i inne jednostki grupy Pfeil prowadził działania przeciwko wykrytemu przez
U 216, składającemu się z 61 statków, osłanianemu przez Grupę Eskortową C1
konwojowi SC.99. Następnego dnia poszukujący wroga U 440 o godzinie 10:53
(kwadrat marynarki AL 1919) został zmuszony do wykonania alarmowego zanurzenia
oraz trwającego do 11:36 pobytu pod wodą przez nadlatujący nieprzyjacielski
samolot. Po trwającym niecałą godzinę pobycie na powierzchni, o 12:25 (kwadrat
marynarki AL 1951) po raz drugi musiano uciekać pod wodę przed nadlatującym
samolotem. Dodatkowo jakby tego było mało w niedługim czasie w pobliżu pojawił
się eskortowiec ze względu na który dopiero o 14:28 można było zarządzić
wynurzenie (w tym też okresie uzyskano kontakt akustyczny ze zbliżającym się
poszukiwanym konwojem). Wkrótce po wynurzeniu, znajdujący się według obliczeń
dowódcy w odległości sześciu mil morskich przed konwojem U 440 po raz trzeci
zmuszony był wykonać alarmowe zanurzenie. O 14:54 w centrali przebywającego na
głębokości 120 metrów okrętu doszło do silnego przecieku, który ze względu na
swą intensywność wymusił na Hansie Geisslerze wydanie polecenia szasowania
balastów. Po wynurzeniu zatamowano przeciek m.in. poprzez zamknięcie klap
zbiornika zanurzeniowego nr 3. O 15:00 usuwający defekt, przebywający na
powierzchni U 440 odparł ataki łodzi latającej zidentyfikowanej jako Catalina,
w wyniku których po raz kolejny doszło na nim do powstania silnego przecieku,
który mocno ograniczył jego zdolność do zanurzania. Po usunięciu nowych
nieszczelności godzinę później przeprowadzono próbne zanurzenie, po którego
pomyślnym zakończeniu rozpoczęto marsz powrotny do bazy idąc na głębokości A-10
(70 metrów). Dwudziestego pierwszego września o 12:00 w kwadracie BF 5219 U 440
spotkał się z eskortą, w towarzystwie której osiem godzin później osiągnął
Brest, kończąc trwający trzy tygodnie patrol (21 dni). W trakcie jego trwania
przepłynięto 3.254,5 mili morskiej na i 337,5 mili morskiej pod powierzchnią.
Patrol
2 (19.10.1942 – 13.11.1942)
19.10.
U 440 pod dowództwem Hansa Geisslera o godzinie 17:00 opuścił Brest, by zgodnie
z otrzymanymi rozkazami zwalczać nieprzyjacielską żeglugę na wodach Północnego
Atlantyku. Dwadzieścia minut później, na zewnętrznej redzie doszło do spotkania
z przerywaczem zagród minowych, w eskorcie którego skierowano się w stronę
punktu B.1. Po jego osiągnięciu, co miało miejsce o 19:27, w eskorcie tym razem
dozorowców obrano kurs na punkt Pt.346, gdzie dotarto jeszcze tego samego dnia
o 21:45. Cztery dni później 23 października na pokładzie U 440 odebrano
pochodzącą z BdU depeszę z rozkazami o następującej treści:
„Nowy
punkt docelowy dla Geisslera to kwadrat CF 86.”.
Dwudziestego
siódmego grudnia zgodnie z otrzymanym rozkazem o 02:20 osiągnięto nakazaną
pozycje. Tego samego dnia na U 440 odebrano kolejną depeszę z dowództwa o
następującej treści:
„Jannsen
i Geissler przez DT 60 kierować się na kwadrat ET.”.
Dwa
dni później 29 października okręt Geisslera otrzymał polecenie dołączenia do
operującego u atlantyckich wybrzeży Afryki zgrupowania Streiaxt. W tym okresie
głównym celem grupy był wykryty dwa dni wcześniej przez U 409 składający się z
37 statków, osłaniany przez 4 korwety konwój SL.125. W godzinach wieczornych 29
października o 19:25 w kwadracie DH 2738 okręt Geisslera nawiązał kontakt
wzrokowy z samotnym statkiem, za którym to następnie ruszył w pogoń, przerwaną
półtorej godziny później na skutek utraty z nim kontaktu (przyczyną były
szkwały deszczowe i zapadający zmrok). Na podstawie przechwyconej kilka godzin
później, pochodzącej z U 409 depeszy o storpedowaniu samotnego statku (był nim
tankowiec Bullmouth) Hans Geissler uznał, że ofiara okrętu Massmanna była tym
samym celem który sam bezskutecznie ścigał. Zanim jednak do odbioru owej
depeszy doszło o 22:22 (kwadrat marynarki DH 2571) na kursie 30˚ dostrzeżono
rozbłyski pocisków świetlnych, w stronę których z nadzieją odnalezienia
nieprzyjaciela następnie się skierowano. Trzydziestego października na
poszukującym wciąż konwoju U 440 o 11:20 (kwadrat marynarki CF 9872) odebrano
namiary na pozycję nieprzyjaciela, w kierunku którego niezwłocznie się
skierowano, nie uzyskując jednak żadnego z nim kontaktu. Wieczorem o 21:26 w
kwadracie CF 9867 na kursie 90˚ z pomostu okrętu Geisslera dostrzeżono najpierw
rozbłysk eksplozji a wkrótce potem race świetlne, które jak się później okazało
pochodziły ze storpedowanego przez U 604 transportowca wojska President Doumer
(11.898 ton). Następnego dnia o godzinie 09:05 w kwadracie CF 9672, po kilku
dniach poszukiwań udało się wreszcie uzyskać kontakt wzrokowy z konwojem, za
którym to następnie podążono próbując wyjść na dogodną do ataku pozycję. W
trakcie wykonywania tego manewru pięćdziesiąt pięć minut później, przy pomocy
flag sygnałowych przeprowadzono krótką wymianę zdań z napotkanym U 604. Po
południu o 13:31 U 440, który w międzyczasie wyszedł na dogodną do ataku
pozycję wykonał zanurzenie na peryskopową kierując się w stronę wroga. W
trakcie tego podejścia okręt Geisslera został namierzony przez jeden z okrętów
eskorty, w wyniku czego zmuszony był zejść na głębokość 150 metrów, gdzie
następnie przeczekał wykonywane przez nieprzyjaciela ataki bombami głębinowymi.
Po mającym miejsce o 20:35 wynurzeniu planowano pościg za konwojem ale ze
względu na defekt bakburtowego silnika diesla musiano z niego zrezygnować,
obierając kurs na zachód aby na spokojniejszym akwenie przeprowadzić niezbędne
praca naprawcze. Pierwszego listopada na pokładzie U 440 odebrano pochodzącą z
BdU depeszę o następującej treści:
„Jannsen
i Geissler przebywać 06.11 od godziny 12:00 w CG 5355. Przejąć od Wittego każdy
po połowie, posiadany przez niego zapas paliwa.”.
Następnego
dnia o godzinie 14:16 (kwadrat marynarki CG 7536) na zmierzającym w stronę
nakazanej pozycji okręcie Geisslera dostrzeżono samotny statek, w którego stronę
niezwłocznie się skierowano. O 15:40 ze względu na ponowne problemy z jednym z
silników diesla zaprzestano pogoni za celem, który w międzyczasie dostrzegł
zbliżanie się U 440 zmieniając swój dotychczasowy kurs oraz rozpoczynając
ucieczkę (przyczyną wykrycia mogło być według Geisslera intensywne kopcenie obu
diesli). Trzeciego listopada o 17:29 w kwadracie CF 9696 na kursie 200˚
dostrzeżono sylwetkę samotnego U-boota, którym okazał się być dowodzony przez
Wittego U 504. Prawdopodobnie w tym samym czasie odebrano też pochodzącą z
dowództwa depeszę o następującej treści:
„Geissler
usunąć jak najszybciej problemy. Żadnego uzupełniania.”.
Następnego
dnia o 01:35 (kwadrat marynarki CF 9595) na kursie 0˚ dostrzeżono wrogi konwój
ale zanim zameldowano o nim dowództwu musiano uciekać podwodę przed
nadpływającym niszczycielem. Wkrótce potem nad U 440 przepłynął konwój. Po
mającym miejsce o 03:28 wynurzeniu z powodu problemów technicznych zrezygnowano
z pościgu za nieprzyjacielem. Dwa dni później 6 listopada przebywający
aktualnie w kwadracie CF 8781 okręt Geisslera o 02:00 rozpoczął marsz powrotny
do bazy. Prawie siedem i pół godziny później o 09:25 w kwadracie CF 8718
spotkano się z U 516, w eskorcie którego rozpoczęto następnie wspólny marsz
powrotny (U 516 w odróżnieniu do okrętu Geisslera posiadał sprawny detektor
FuMB). Jedenastego listopada po mającym miejsce o 07:35 (kwadrat marynarki BF
7258) wynurzeniu stwierdzono utratę kontaktu z dotychczasowym towarzyszem
podróży ale pomimo to kontynuowano dalej marsz osiągając następnego dnia o
22:30 punkt Kern. Trzynastego listopada o godzinie 10:00 w kwadracie BF 5213 U
440 spotkał się z eskortą, w towarzystwie której o 12:45 dotarł do Brestu,
kończąc trwający prawie cztery tygodnie patrol (25 dni). W trakcie jego trwania
przepłynięto 5.881 mil morskich na i 396,5 mili morskiej pod powierzchnią.
Patrol
3 (12.12.1942 – 26.01.1943)
12.12.
U 440 pod dowództwem Hansa Geisslera wraz z U 659 o godzinie 16:00 opuścił
Brest, by zgodnie z otrzymanymi rozkazami zwalczać nieprzyjacielską żeglugę na wodach
Północnego Atlantyku. Aż do godziny 19:40, kiedy to osiągnięto punkt B.1 obu
okrętom w charakterze eskorty towarzyszył przerywacz zagród minowych. Po
pożegnaniu się tam z nim oba u-booty rozpoczęły następnie marsz drogą
Kernbeisser w stronę pozycji wyjściowej na wody Zatoki Biskajskiej.
Czternastego grudnia pomiędzy 04:22 a 07:30 (kwadrat marynarki BF 4690) aż
trzykrotnie chowano się pod wodę przed wykrytymi przez detektor, zbliżającymi
się kontaktami lotniczymi. Sześć dni później 20 grudnia o godzinie 14:59 na pokładzie
U 440 odebrano pochodzącą z BdU depeszę o następującej treści:
„U
123, U 225, U 659, U 440, U 260, U 406, U 441 i U 757 utworzyć grupę Spitz. W
następującej kolejności dnia 23.12. o godzinie 00:00 przebywać w linii dozoru
od AL 4845 do 8541.”.
Tuż
po północy 23 grudnia osiągnięto przypadającą na kwadrat AL 7263 nakazaną
pozycję w zgrupowaniu. Trzy dni później 26 grudnia o godzinie 18:00 w kwadracie
BD 3513 doszło do spotkania z także należącym do zgrupowania Spitz U 659.
Dwadzieścia sześć minut później na okręcie Geisslera odebrano pochodzący z U
664 meldunek o kontakcie z wrogim konwojem, w stronę którego pozycji
niezwłocznie się skierowano. Meldowanym nieprzyjacielskim zgrupowaniem był
składający się z 45 statków, osłaniany przez Grupę Eskortową C1 konwój ONS.154.
Pomimo rozpoczętych niemal natychmiast poszukiwań, dysponując pozycją konwoju
nie udało się go jednak odnaleźć. Dwudziestego ósmego grudnia o 14:00 (kwadrat
marynarki BD 9526) w celu dokonania porównania wymieniono się namiarami z
przebywającym w pobliżu U 664. Prawie siedem godzin później o 20:45 (kwadrat
marynarki BD 9851) po stronie zarówno bakburty jak i sterburty z pomostu U 440
dostrzeżono rozbłyski pocisków świetlnych , w stronę których się skierowano
licząc na odnalezienie nieprzyjaciela. O 21:12 w trakcie próby uzyskania
kontaktu okręt Geisslera został zmuszony do wykonania alarmowego zanurzenia
przez nieprzyjacielski niszczyciel. W mających miejsce wkrótce potem atakach w
pobliżu przebywającego na głębokości A+90 (170 metrów) U 440 eksplodowało ca.
58 bomb głębinowych, które na szczęście nie spowodowały żadnych szkód. Po
mającym miejsce już następnego dnia o 07:45 wynurzeniu, podjęto jak się później
jednak okazało bezskuteczny pościg za konwojem. Trzydziestego grudnia o 12:33
(kwadrat marynarki CE 1282) na pokładzie U 440 odebrano pochodzący z U 455
meldunek o kontakcie z wrogiem w CE 1211. Pomimo podjętej niezwłocznie próby
jego przechwycenia, do późnych godzin popołudniowych nie udało się go odnaleźć.
W międzyczasie w tracie trwania poszukiwań o 18:00 (kwadrat marynarki CE 1145)
nawiązano kontakt z U 406 z którego to uzyskano namiary potrzebne do porównania
aktualnej pozycji okrętu. Pierwszego stycznia o godzinie 20:00 obsadzono nową,
przypadającą na kwadrat CD 2613 pozycję w zgrupowaniu. Pięć dni później
(06.01.) po bezskutecznych poszukiwaniach wroga, przebywający w kwadracie CD
2628 U 440 rozpoczął marsz w stronę punktu spotkania z podwodnym
zaopatrzeniowcem, którym w tym okresie był U 117. Ósmego stycznia o 13:30 w
kwadracie BD 7757 doszło do spotkania z U 117 ale ze względu na fatalne warunki
atmosferyczne m.in. szkwały deszczowe oraz mgłę, wkrótce potem utracono z nim
kontakt wzrokowy. Cztery dni później 12 stycznia poszukujący zguby U 440 o
godzinie 15:00 napotkał w kwadracie BD 7749 U 260, z którym to następnie
prowadził wspólne poszukiwania. Następnego dnia spotkano kolejnego także
mającego uzupełnić zapasy U-boota którym był U 445. Siedemnastego stycznia na
wciąż bezskutecznie poszukującym tankowca U 440 odebrano pochodzącą z BdU
depeszę o następującej treści:
„Geissler,
marsz powrotny bez uzupełniania zapasów.”.
Pięć
dni później 22 stycznia o godzinie 20:50 (kwadrat marynarki BE 8647) na okręcie
Geisslera doszło do zwarcia oraz pożaru sterburtowego silnika elektrycznego,
który dzięki sprawnej akcji obsady przedziału szybko stłumiono. Ponieważ
uszkodzenia silnika były poważne do końca patrolu został on wyłączony z dalszej
eksploatacji. Dwudziestego piątego stycznia o 21:20 osiągnięto punkt Kern
rozpoczynając następnie marsz drogą Kernleder. Następnego dnia o godzinie 07:40
w kwadracie BF 5219 U 440 spotkał się z eskortą, w towarzystwie której o 11:45
osiągnął Brest, kończąc trwający ponad sześć tygodni patrol (45 dni). W trakcie
jego trwania przepłynięto 4.366,5 mili morskiej na i 465,5 mili morskiej pod
powierzchnią.
Patrol
4 (27.02.1943 – 11.04.1943)
27.02.
U 440 pod dowództwem Hansa Geisslera o godzinie 16:00 opuścił Brest, by zgodnie
z otrzymanymi rozkazami zwalczać nieprzyjacielską żeglugę na wodach Północnego
Atlantyku. Po mającym miejsce godzinie później na redzie spotkaniu z eskortą
oraz z także idącym na patrol U 441 rozpoczęto marsz w stronę punktu B.1. Po
jego osiągnięciu obrano następnie kurs na kolejny punkt Pt. 346, gdzie o 21:30
nastąpiło pożegnanie z eskortą, po czym oba U-booty już bez osłony rozpoczęły
osobno marsz drogą Kernbeisser w stronę pozycji wyjściowej Kern (kwadrat
marynarki BF 5547). Pozycję tę osiągnięto następnego dnia o 02:45 rozpoczynając
następnie marsz przez Biskaje w stronę wyznaczonego rejonu operacyjnego.
Trzeciego marca na pokładzie U 440 odebrano pochodzącą z BdU depeszę z rozkazami
o następującej treści:
„Hartmann,
Geissler i Trojer dołączyć do grupy Neuland i przedłużyć jej linię rozpoznania
do BE 1521.”.
Trzy
dni później 7 marca zgodnie z w/w rozkazem tuż przed 12:00 obsadzono wyznaczoną
na kwadrat BE 1248 pozycję w linii rozpoznania. W tym okresie głównym celem ww.
zgrupowania był meldowany przez B-Dienst, składający się z 60 statków,
osłaniany przez Grupę Eskortową B3 konwój HX.228. Dziesiątego marca o godzinie
14:00 (kwadrat marynarki AK 8983) na okręcie Geisslera odebrano pochodzący z U
336 meldunek o następującej treści:
„Nieprzyjaciel
w BD 2268.”.
Meldowanym
wrogiem, w stronę którego niezwłocznie się skierowano był w/w konwój HX.228.
Jedenastego
marca poszukujący wroga U 440 dwukrotnie zmuszony był chować się pod wodę przed
nadlatującymi samolotami: raz o 16:03 (kwadrat marynarki AL 7445) pobyt w
zanurzeniu do 18:10 i drugi raz o 19:45 (kwadrat marynarki AL 7454) pobyt w
zanurzeniu do 21:25. Pięć minut po ostatnim wynurzeniu, przebywający na
pomoście wachtowi zameldowali o dostrzeżeniu samotnego statku (ocenionego na
ca. 6.000 ton), w stronę którego niezwłocznie się skierowano z zamiarem jego
zaatakowania. O 22:40 (kwadrat marynarki AL 7453) w kierunku ściganej jednostki
wystrzelono salwę trzech torped, które jednak chybiły celu. Niezrażony tym
niepowodzeniem Hans Geissler o 23:34 w stronę statku odpalił następną torpedę
(T-III FAT), która także spudłowała. Pomimo spudłowania kontynuowano dalej
pościg za celem, w trakcie którego ponownie załadowano dziobowe wyrzutnie
torpedowe. W przeprowadzonym już następnego dnia o 03:10 i 03:16 (kwadrat
marynarki AL 7524) ataku w kierunku ściganej jednostki odpalono kolejne trzy
torpedy (dwie z wyrzutni dziobowych i jedną z wyrzutni rufowej) rejestrując po
8 minutach i 48 sekundach odgłos pojedynczej detonacji. Ponieważ ze względu na
panujące ciemności nie można było nic dojrzeć Hans Geissler zarządził
zanurzenie w celu przesłuchania okolicy hydrofonami. Skutkiem przeprowadzonego
podsłuchu był brak kontaktu z wrogiem, który jak podejrzewał dowódca na skutek
trafienia mógł w przeciągu kilkunastu sekund pójść na dno. Trzynastego września
na pokładzie U 440 odebrano pochodzącą z dowództwa depeszę z rozkazami o
następującej treści:
„Przerwać
operację konwojową. Jako jednostki Dränger przebywają: U 373, U 86, U 336, U
440, U 633, U 590, U 441, U 406, U 608, U 333, U 221, U 610 dnia 15.3. godzina
8 w linii rozpoznania od AL 4887 > BE 1255.”.
Głównym
celem operującej na zachód od wybrzeży Irlandii grupy był składający się z 38
statków, osłaniany przez Grupę Eskortową B4 konwój HX.229. Piętnastego marca o
godzinie 08:00 osiągnięto przypadającą na kwadrat AL 7297 pozycję w linii
rozpoznania, rozpoczynając następnie marsz kursem 85˚. Cztery dni później 19
marca o godzinie 02:00 w kwadracie AL 4711 na kursie 340˚ dostrzeżono rozbłyski
pocisków świetlnych, w stronę których podejrzewając, że jest to wrogi konwój
następnie się skierowano. W trakcie próby uzyskania kontaktu o 06:26 (kwadrat
marynarki AL 4743) U 440 został wykryty i zmuszony do wykonania alarmowego
zanurzenia przez nieprzyjacielski eskortowiec (zidentyfikowany jako
niszczyciel), do którego wkrótce potem dołączył kolejny. W trakcie ataków
bombami głębinowymi jakie miały następnie miejsce, nieprzyjacielskie jednostki
zrzuciły łącznie 101 bomb głębinowych, których detonacje poczyniły na U 440
różnorakie szkody, które w następnych godzinach pomyślnie jednak usunięto.
Dwudziestego marca o 03:31 odebrano kolejną depeszę z BdU o następującej treści:
„U
305, U 591, U 631, U 86, U 384, U 666, U 618, U 336, U 333, U 530,U 527, U 440,
U 373, U 441, U 590, U 641 i U 642 jako grupa Seewolf dnia 25 marca godzina 8
przebywać w linii dozoru od AK 4179 > BD 1348.”.
Głównym
celem nowoutworzonego, operującego na południowy – wschód od Cape Farewell
zgrupowania był meldowany przez B-Dienst, składający się z 45 statków,
osłaniany przez Grupę Eskortową B2 konwój SC.123. Dwudziestego drugiego marca o
15:35 (kwadrat marynarki AK 8523) w celu porównania wymieniono się namiarami z
przebywającym w pobliżu U 618. Następnego dnia o 13:24 (kwadrat marynarki AK
8278) wymieniono się namiarami z kolejnym U-bootem – U 527. Tego samego też
dnia, korzystając z chwili spokoju pomiędzy 22:00 a 23:50 do wnętrza okrętu
przeniesiono umieszczoną wodoszczelnym zasobniku pod pokładem zapasową torpedę.
Dwa dni później 25 marca o 08:00 osiągnięto przypadającą na kwadrat AK 7645
wyznaczoną pozycję w linii dozoru. Dwudziestego siódmego marca o godzinie 16:05
na przebywającym aktualnie w kwadracie AK 4895 U 440 odebrano pochodzący z U
305 meldunek o kontakcie z konwojem w AJ 3885. Meldowanym nieprzyjacielskim
zgrupowaniem był składający się z 45 statków, osłaniany przez Grupę Eskortową
B1 konwój HX.230. Następnego dnia poszukujący wroga U 440 od godziny 13:45 co
jakiś czas uzyskiwał przelotny kontakt z samotnymi jednostkami oraz małymi
grupkami jednostek, które według podejrzeń Hansa Geisslera mogły pochodzić z
rozbitego przez sztorm konwoju. O 16:05 (kwadrat marynarki AK 0196) po
dostrzeżeniu nadlatującego samolotu zidentyfikowanego jako Sunderland wykonano
alarmowe zanurzenie, pozostając następnie pod wodą przez trzydzieści trzy
minuty: Następnego dnia z powodu malejących zapasów paliwa o 12:00 (kwadrat
marynarki AK 3996) zaprzestano dalszych poszukiwań konwoju HX.230 i obrano kurs
na punkt spotkania z podwodnym tankowcem (U 463). Pierwszego kwietnia o
godzinie 12:35 w kwadracie BD 2235 doszło do spotkania z U 463 oraz z
oczekującymi na uzupełnienie z niego zapasów U 666 i U 641. Ze względu jednak
na panujące aktualnie fatalne warunki pogodowe, planowana na ten dzień operacja
zaopatrywania musiała zostać zawieszona do czasu ich poprawy. Dwa dni później 3
kwietnia po wypogodzeniu i odczekaniu na swoją kolejkę pomiędzy 09:16 a 11:10
(kwadrat marynarki AK 8956) z podwodnego tankowca pobrano 17 m3
paliwa oraz prowiant na 5 dni. Pięćdziesiąt minut później, po sklarowaniu
okrętu oraz pożegnaniu się z U 463 rozpoczęto marsz powrotny do bazy.
Dziewiątego kwietnia pomiędzy godziną 00:57 a 04:18 (kwadrat marynarki BF 4920)
okręt Geisslera aż trzykrotnie zmuszony był chować się pod wodę przed
nadlatującymi samolotami. Dwa dni później 11 kwietnia o godzinie 00:27 (kwadrat
marynarki BF 6778), po dostrzeżeniu nadpływającego niszczyciela wykonano
alarmowe zanurzenie, pozostając następnie pod wodą do 03:25. Tego samego też
dnia o 14:00 w punkcie Pt.438 U 440 spotkał się eskortą, towarzystwie której o
21:00 osiągnął bazę w St. Nazaire. W trakcie trwającego ponad sześć tygodni
patrol (43 dni) przepłynięto 4.880 mil morskich na i 693 mile morskie pod
powierzchnią.
19.05.1943 ze względu na
niezadowalające rezultaty ostatnich czterech patroli ze stanowiska dowódcy okrętu
został zdjęty KL Hans Geissler, którego następnie przeniesiono do służby na
jednostkach nawodnych, gdzie trafił na pokład krążownika lekkiego Leipzig.
Następnego dnia nowym dowódcą U 440 został były dowódca U 333 OL Werner Schwaff
(pełnił ją w zastępstwie za Petera Cremera).
Patrol
5 (26.05.1943 – 31.05.1943)
26.05.
U 440 pod dowództwem Wernera Schaff o godzinie 09:00 odbił od kei bunkra w St.
Nazaire, po czym skierował się w stronę śluzy. Po jej opuszczeniu, na redzie
spotkano się z przerywaczem zagród minowych Spbr.135 oraz dwoma dozorowcami V
623 i V 621, w eskorcie których wykorzystując poranną mgłę skierowano się w
stronę punktu Pt.438. Zgodnie z otrzymanymi przed wyjściem z bazy rozkazami
głównym celem okrętu było zwalczanie nieprzyjacielskiej żeglugi. Pięć dni
później 31 maja dowództwo nadało skierowaną do U 440 depeszę o następującej
treści:
„Schwaff,
kierować się na DG 44.”.
Ponieważ
okręt nie potwierdził jej odbioru oraz nie nadał w następnych dniach żadnych
meldunków dowództwo uznało go za utracony z nieznanych przyczyn. W
rzeczywistości o czym w BdU nie wiedziano w dniu 31 maja (kwadrat marynarki BE
6899) idący na powierzchni U 440 został wykryty a następnie pomimo postawionej
przez jego artylerzystów zapory ogniowej zaatakowany przez należący do 201 Sqn
RAF samolot Sunderland. Zrzucone przez brytyjską maszynę cztery bomby głębinowe
obramowały okręt Schwaffa, który wkrótce potem po zadarciu pionowo dziobu, rufą
poszedł na dno wraz z całą załogą.
* *
*
|
Członkowie załogi U 440 polegli w dniu
31.05.1943 r . (w kolejności alfabetycznej):
|
|
Nazwisko, Imię
|
Ranga
|
Urodzony
|
|
Böttcher,
Ernst-August
|
OMasch
|
11.09.1916
|
|
Brag, Friedrich
|
MaschOGfr
|
13.03.1923
|
|
Fintelmann, Otto
|
MtrOGfr
|
01.03.1923
Höhbeck-Vietze
|
|
Främke,
Karl-Heinz
|
MaschGfr.
|
20.09.1923
|
|
Franzen,
Karl-Heinz
|
MtrOGfr
|
01.03.1920
|
|
Grabowski,
Erich-Paul
|
OStrm
|
24.12.1916
|
|
Greissl, Michael
|
MaschOGfr
|
18.01.1924
|
|
Grosse, Willi
|
MtrOGfr
|
07.03.1923
|
|
Grumbrecht,
Wolfgang
|
OLt.z.S.
|
28.01.1919
|
|
Hallmann, Oswald
|
MtrOGfr
|
04.01.1924
|
|
Hanke, Rudolf
|
MaschOGfr
|
01.01.1923
|
|
Heine, Karl
|
ObGfr
|
27.03.1924
|
|
Heitböhmer,
Heinz
|
BtsMt
|
08.09.1921
|
|
Henning,
Friedrich
|
MtrOGfr
|
31.05.1922
|
|
Herrmann, Alfred
|
MaschOGfr
|
29.01.1923
|
|
Hofmann, Kurt
|
Mtr
|
11.01.1925
|
|
Kantel, Willi
|
MtrGfr
|
19.10.1923
|
|
Kargl, Georg
|
MtrOGfr
|
07.04.1923
|
|
Kierzeck,
Hans-Dietrich
|
OLt.z.S.
|
26.01.1918
|
|
Kloos, Georg
|
MaschMt
|
26.06.1922
|
|
Krämer, Werner
|
OGfr
|
30.05.1923
|
|
Kupper, Heinz
|
ObGfr
|
25.10.1923
|
|
Küsel, Erich
|
FkOGfr
|
18.05.1920
|
|
Lilienthal,
Friedrich
|
MaschGfr.
|
28.05.1922
|
|
Losch, Erwin
|
Gfr.
|
28.09.1924
|
|
Martin, Georg
|
MaschMt
|
30.08.1920
|
|
Mattern, Heinz
|
MaschOGfr
|
17.01.1923
|
|
Meier, Heinz
|
Gfr.
|
18.09.1923
|
|
Nickel, Herbert
|
Gfr.
|
24.10.1924
|
|
Osterloh, Rolf
|
OLt.ing
|
01.10.1919
|
|
Renner, Gerhard
|
Maat.
|
26.01.1920
|
|
Rohrbach,
Karl-Heinz
|
ObGfr
|
29.05.1923
|
|
Rossa, Paul
|
Maat.
|
23.01.1920
|
|
Schmidthäusler,
Manfred
|
Maat.
|
20.11.1921
|
|
Schmiel, Kurt
|
OMasch
|
12.08.1914
|
|
Schneider,
Walter
|
Maat.
|
12.04.1921
|
|
Schöning, Werner
|
Maat.
|
13.05.1922
|
|
Schwaff, Werner
|
KpLt.01.06.43.
|
03.03.1915
Peking China
|
|
Schweikert,
Walter
|
Maat.
|
21.06.1922
|
|
Spies,
August-Karl
|
Maat.
|
22.03.1922
|
|
Tlotka, Heinrich
|
ObGfr
|
03.08.1922
|
|
Vogl, Hans
|
Maat.
|
03.05.1920
|
|
Wanzura, Lorenz
|
Gfr.
|
30.04.1921
|
|
Wünsch, Gerhard
|
Maat.
|
28.08.1919
|
|
Ziegler, Karl
|
ObGfr
|
26.02.1924
|
|
Zwerger, Johann
|
ObGfr
|
07.05.1922
|
* * *
|
Bibliografia:
|
|
http://uboat.net
|
|
http://www.ubootwaffe.net
|
|
http://uboatarchive.net/
|
|
http://www.wlb-stuttgart.de/seekrieg/chronik.htm
|
|
http://www.u-boot-archiv.de/
|
|
http://www.u-historia.com/
|
|
Blair Clay -
Hitlera Wojna U-bootów tom I i II
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Die U-boot-Kommandanten tom 1
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Der U-Boot-Bau auf Deutschen Werften von 1935
bis 1945 tom 2
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Deutsche U-Boot-Erfolge von September 1939
bis Mai 1945 tom 3
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Deutsche U-Boot-Verluste von September 1939
bis Mai 1945 tom 4
|
|
Busch Rainer/Röll
Hans-Joachim: Der U-Boot-Krieg: Die Ritterkreuzträger der U-Boot-Waffe von
1939 bis Mai 1945 tom 5
|
|
Ritschel Herbert -
Kurzfassung Kriegstagebücher Deutscher U-boote 1939 - 1945 Band 6 KTB U 223 -
U 300
|
|
Rohwer Jürgen: Axis
Submarine Successes 1939 - 1945
|
|
Trojca Waldemar -
U-bootwaffe 1939-1945 cz. 1, 2, 3
|
|
Urbanke Axel - Die
Versorger der "Grauen Wolfe"
|
|
Wynn Kenneth
U-Boot-Operationen im Zweiten Weltkrieg Einsatzgeschichte U1-U510 tom 1
|
* * *
Poniżej: U 440 - godło (źródło: internet).
