W obiektywie shipspottera czyli z migawką nad portową sadzawką: Z cyklu „U-bootwaffe” … cz. 60

czwartek, 28 maja 2026

Z cyklu „U-bootwaffe” … cz. 60 - U 444 Typ VIIC

U 444 Typ VIIC
Stocznia:			F. Schichau GmbH, Danzig
Numer zamówienia:			1499
Zamówienie:			13.04.1940
Położenie stępki:			10.02.1941
Wodowanie:			26.02.1942
Wcielenie do służby:			09.05.1942
Numer pocztowy:			M 46 179
Przebieg służby:
09.05.1942 – 31.12.1942		8 Flotylla U-bootów, Danzig (szkolenie załogi)
01.01.1943 – 11.03.1943		3 Flotylla U-bootów, La Pallice (służba frontowa)
11.03.1943		Zatopiony na wodach Północnego Atlantyku (pozycja 51.14N, 29.18W) bombami głębinowymi oraz taranowaniem przez brytyjski niszczyciel HMS Harvester oraz przez ponowne taranowanie tym razem przez francuską korwetę FFL Aconit.
Dowódcy:
09.05.1942 – 11.03.1943		OL Albert Langfeld
Liczba patroli:			2
Zatopione/uszkodzone statki handlowe:			0	0
Zatopione/uszkodzone okręty wojenne:			0	0
Zestrzelone/uszkodzone samoloty:			0	0
Okres służby U 444 przed rozpoczęciem wykonywania patroli bojowych:
10.05. – 01.06.1942	Danzig – próby okrętu w ramach UAG.
02.06. – 05.06.1942	Gotenhafen – próby broni torpedowej w ramach TEK.
06.06. – 07.06.1942	Rønne/Bornholm – próby hydrofonów w ramach UAG-Schall.
08.06. – 10.06.1942	Kiel – próby okrętu w ramach UAK.
12.06. – 14.06.1942	prace naprawcze realizowane przez miejscową stocznię Holm.
15.06. – 07.07.1942	Hela – szkolenie w morzu w ramach Agru-Front.
09.07. – 12.07.1942	Gotenhafen – teoretyczne szkolenie z zakresu taktyki.
13.07. – 18.07.1942	Danzig – prace remontowe wykonywane przez miejscową stocznię F. Schichau Werft.
20.07. – 30.07.1942	Pillau – szkolenie i ćwiczenia w strzelaniu torpedami w ramach 26 Flotylli U-bootów.
01.08. – 05.08.1942	Danzig – oddelegowanie okrętu do służby szkoleniowej w ramach 22 Flotylli U-bootów.
06.08.1942	kwadrat AO 9464 – podczas ćwiczeń U 444 taranuje przebywający w pobliżu U 612, który w wyniku tego idzie na dno.
07.08. – 19.08.1942	Danzig – naprawa uszkodzonej części dziobowej realizowana przez miejscową stocznię F. Schichau Werft.
20.08. – 30.09.1942	Danzig – służba szkoleniowa w ramach 22 Flotylli U-bootów.
01.10. – 02.10.1942	Danzig – przygotowanie okrętu do ćwiczeń z zakresu taktyki.
03.10. – 14.10.1942	Gotenhafen – ćwiczenia taktyczne w ramach 27 Flotylli U-bootów.
06.10.1942	Danzig – lekka kolizja na wysokości stoczni Holm z U 267.
15.10. – 19.10.1942	Danzig – dołożenie balastu.
20.10. – 10.12.1942	Kiel – przegląd okrętu oraz prace konserwacyjne realizowane przez miejscową stocznię Deutsche Werke.
11.12. – 16.12.1942	Kiel – przygotowanie okrętu do wyjścia na pierwszy patrol bojowy.

Patrol 1 (17.12.1942 – 03.02.1943)

17.12. U 444 pod dowództwem Alberta Langfelda o godzinie 08:00 opuścił Kiel, by zgodnie z otrzymanymi rozkazami zwalczać nieprzyjacielską żeglugę na wodach Północnego Atlantyku. O 11:34 tego samego dnia, po mającym miejsce na rucie nr 15 spotkaniu z trałowcem, w jego eskorcie skierowano się następnie w stronę Dużego Bełtu. 18 grudnia o 09:00, w kwadracie AO 4469 doszło do wymiany składu eskorty na nową, w towarzystwie której obrano kurs na bazę w Kristiansand, gdzie przybyto o 22:30. Po uzupełnieniu tam zapasów paliwa jeszcze przed północą tego samego dnia wyruszono w dalszą drogę. Dziewiętnastego grudnia o 16:39 zawinięto do bazy w Egersund, gdzie na pokład okrętu NK 6 przekazano jedną z posiadanych torped w której wykryto defekt. Po zakończeniu wyładunku oraz po przenocowaniu, następnego dnia o 10:00 w towarzystwie eskorty wyruszono w dalszą drogę, kierując się na Imsen Bake. Ponad cztery godziny później o 14:20, po osiągnięciu kwadratu AN 3123 pożegnano się z eskortą kontynuując dalej marsz już samotnie. Dwudziestego trzeciego grudnia o 13:00 (kwadrat marynarki AF 4157), po dostrzeżeniu w pobliżu nieprzyjacielskiego niszczyciela, który nagle wyłonił się ze szkwału deszczowego wykonano alarmowe zanurzenie, pozostając następnie pod woda przez czterdzieści minut. Pięć dni później 28 grudnia o godzinie 13:05 na pokładzie U 444 odebrano pochodzącą z BdU depeszę o następującej treści:

„Następujące okręty utworzą grupę Falke i obsadzą od 31 grudnia, godziny 04:00 linię dozoru od AL 4882 do 9785. Kolejność: U 357, U 444, U 167, U 384, U 525, U 563, U 404, U 333, U 706, U 257, U 71, U 441.”.

Trzydziestego grudnia o 14:00 osiągnięto przypadającą na kwadrat AL 4897 wyznaczoną pozycję w zgrupowaniu, przystępując niezwłocznie do jej przemierzania w poszukiwaniu wroga. Drugiego stycznia o 21:45 na okręcie Langfelda odebrano pochodzącą z dowództwa depeszę o następującej treści:

„Grupa Falke, 3 stycznia, godzina 10:30, w kolejności: U 631, U 444, U 167, U 384, U 525, U 563, U 404, U 333, U 706, U 257, U 71, U 572 przebywać w linii rozpoznania od BD 3239 do BE 4226. U 441 przedłuża linię w kierunku NW o 20 mil morskich.”.

W nadchodzących dniach głównym celem dla operującej w środkowej części Północnego Atlantyku grupy były następujące konwoje: ON.158 (35 statków, Grupa Eskortowa C4), ON.159 (31 statków, Grupa Eskortowa B2) i ON.160 (25 statków, Grupa Eskortowa C2), które jednak dzięki przechwyconym i odszyfrowanym depeszom Enigmy, otrzymały polecenie zmiany swojej trasy, opływając niebezpieczny rejon niewykryte przez żaden z okrętów. Siódmego stycznia o 22:34 (kwadrat marynarki AK 3895) z pomostu U 444 na kursie 230˚ dostrzeżono światła dwóch jednostek nawodnych, w kierunku stronę niezwłocznie się skierowano. Wkrótce potem zidentyfikowano cele jako idące z zapalonymi światłami szwedzkiej bandery frachtowce Sveadrott i Glimmaren, które następnie puszczono wolno nie dokonując nawet próby ich zatrzymania w celu przejrzenia ich manifestu pokładowego. Dziewiątego stycznia na przebywającym aktualnie w kwadracie AK 3985 okręcie Langfelda o godzinie 17:30 odebrano pochodzący z U 632 meldunek o kontakcie z konwojem w AK 3838. Pomimo podjętej niemal natychmiast próby przechwycenia nieprzyjaciela nie udało się go jednak odnaleźć. Siedemnastego stycznia o 12:42 (kwadrat marynarki AK 3432) w celu dokonania porównania wymieniono się namiarami pozycyjnymi z przebywającym w pobliżu U 631. Tydzień później 24 stycznia przebywający aktualnie w kwadracie AL 7231 U 444 rozpoczął marsz w stronę bazy w La Pallice. Trzeciego lutego o 13:40 w kwadracie BF 6843 doszło do spotkania z eskortą, w towarzystwie której skierowano się w stronę bazy. Czterdzieści minut później o 14:20 do mini konwoju dołączył kolejny powracający do bazy U-boot, którym był U 384. Tego samego dnia o 18:30 osiągnięto La Pallice kończąc trwający równo siedem tygodni patrol (49 dni). W trakcie jego trwania przepłynięto 6.385 mil morskich na i 470 mil morskich pod powierzchnią.

Patrol 2 (01.03.1943 – 11.03.1943)

01.03. U 444 pod dowództwem Alberta Langfelda opuścił bazę w La Pallice, by zgodnie z otrzymanymi rozkazami skierować się w stronę kwadratu BE 42 a następnie oczekiwać na dalsze instrukcje. Cztery dni później 5 marca o 04:07 w dowództwie odebrano pochodzący z przebywającego aktualnie w kwadracie BE 55 okrętu Langfelda meldunek pozycyjny. Od tego też dnia U 444 zgodnie poleceniem BdU, w ramach zgrupowania Neuland prowadził działania przeciwko płynącym w kierunku wschodnim konwojom. Ósmego marca zgrupowanie Neuland oraz inne o nazwie Ostmark otrzymało z dowództwa polecenie przechwycenia i zaatakowania meldowanego przez B-Dienst, składającego się z 60 statków, osłanianego przez Grupę Eskortową B3 konwoju HX.228. Dziesiątego marca o 17:57 (kwadrat marynarki BE 2345) U 444 jako jeden z pierwszych okrętów zgrupowania Neuland nawiązał kontakt wzrokowy z w/w konwojem o którym zameldował niezwłocznie dowództwu, wysyłając do niego meldunek o kontakcie o następującej treści:

„BE 2345 – konwój, kurs 60 stopni.”.

O 20:37 śledzący wroga okręt Langfelda nadał kolejny meldunek o następującej treści:

„Nieprzyjaciel steruje 50 stopni, prędkość 10 węzłów.”.

Ostatnia z w/w transmisji musiała zostać jednak namierzona przez nieprzyjaciela bowiem U 444 został wykryty a następnie zmuszony do ucieczki przez jeden z eskortowców, w wyniku czego utracił kontakt z konwojem, który ponownie udało mu się odzyskać tuż po północy następnego dnia o 00:29 (kwadrat marynarki AK 9877). O odzyskaniu kontaktu niezwłocznie zameldowano dowództwu. Ponad dwie godziny później, około 02:42 w kwadracie AK 9872 okręt Langfelda wykonał swój pierwszy atak, wystrzeliwując w kierunku płynących w konwoju statków torpedy, które jednak spudłowały. Zaobserwowane przez wachtowych pojedyncze trafienie, które mylnie wzięto za własne pochodziło od trafionego w tym samym czasie wystrzeloną przez U 757 torpedą, należącego do amerykańskiego armatora Waterman Steamship Co z Mobile frachtowca William C. Gorgas (7.197 ton), który kilka godzin później ostatecznie poszedł na dno. O świcie idący na powierzchni za konwojem U 444 został dostrzeżony przez będący jednocześnie okrętem flagowym dowódcy eskorty konwoju brytyjski niszczyciel HMS Harvester. Powiadomiony o tym fakcie dowódca eskorty A. A. Tait rozkazał otworzyć w kierunku napastnika ogień oraz zwiększyć prędkość z zamiarem przeprowadzenia jego taranowania. Niedługo potem HMS Harvester staranował U 444 przechodząc dziobem po jego pokładzie rufowym. Powstała w wyniku tego manewru dziura w kadłubie okrętu Langfelda nie była jednak na tyle duża aby posłać go na dno natomiast uniemożliwiała mu wykonanie manewru zanurzania. Dodatkowo jakby tego było mało doszło do szczepienia się obu okrętów i zanim nastąpiło ich rozdzielnie HMS Harvester doznał uszkodzenia obu wałów napędowych oraz jednej ze śrub, w wyniku czego ograniczeniu uległa jego prędkość. W tym samym też czasie na polecenie Alberta Langfelda załoga przystąpiła do opuszczania pokładu skazanego w jego ocenie na zagładę U 444 ale bardziej zainteresowany losem własnego okrętu A.A. Tait podjął z wody tylko jednego z 45 rozbitków, po czym skierował się w stronę konwoju, po drodze ratując jeszcze rozbitków z w/w frachtowca Williama M. Gorgas. Na uszkodzony niszczyciel natknął się poszukujący konwoju U 432, który następnie w krótkich odstępach czasu wystrzelił w jego kierunku dwie torpedy, które posłały go na dno wraz z 149 członkami załogi (w tym i Cdr A.A. Taitem). Wkrótce potem na miejsce zatonięcia brytyjskiego okrętu przybyła mająca pierwotnie go osłaniać francuska korweta FFL Aconit, która natknęła się na liczne szczątki oraz unoszących się na wodzie rozbitków. Zanim jednak francuski okręt przystąpił do akcji ratunkowej jego dowódca Jean Levasseur otrzymał informację o dostrzeżeniu przez jednego z wachtowych przebywającego w pobliżu U-boota, co spowodowało, że wydał on rozkaz zmiany kursu oraz zwiększenia prędkości do całej naprzód zamierzając staranować nieprzyjaciela, którym były już raz staranowany przez Harvestera wciąż unoszący się na wodzie U 444. Na skutek kolejnego uderzenia okręt Langfelda przełamał się na dwie części, po czym poszedł na dno. Wkrótce potem francuska jednostka podniosła z wody dostrzeżonych przez wachtowych trzech członków załogi U 444 (pozostałych 41 wraz z dowódcą utonęło bądź zmarło na skutek wychłodzenia organizmu), po czym skierowała się z powrotem w stronę miejsca zatopienia niszczyciela. W trakcie tego marszu FFL Aconit uzyskał kontakt azdykowy ze sprawcą zatopienia, którego następnie przy pomocy bomb głębinowych, ognia artyleryjskiego oraz taranowania posłał na dno. Po zatopieniu w krótkim odstępie czasu drugiego przeciwnika francuska jednostka mogła wreszcie przystąpić do akcji ratunkowej podnosząc z wody 26 członków załogi U 432, 38 członków załogi Harvestera, 12 członków załogi Williama C. Gorgasa oraz 1 członka załogi U 444, który dołączył do swoich trzech trzymanych już na pokładzie towarzyszy.

* * *

Członkowie załogi U 444 polegli w dniu 11.03.1943 (w kolejności alfabetycznej):
Nazwisko, Imię	Ranga	Urodzony
Adam, Heinz	MaschGfr.	28.08.1922
Coreth Graf, Maximillian	OLt.z.S.	08.09.1919 Innsbruck
Diehl, Helmut	Lt.z.S.	08.03.1923
Ehrhard, Heinrich	OFeldwebel	03.10.1916
Eule, Walter	MtrOGfr	11.10.1922
Fleischhacker, Georg	MtrOGfr	22.04.1924
Friedrich, Heinz	FkHGfr	20.08.1923
Funk, Georg	MtrOGfr	19.12.1923
Fürsattel, Georg	MtrOGfr	25.03.1921
Geissler, Hans-Joachim	OLt.z.S.	24.10.1918 Hannover
Henkel, Anton	OStrm	22.09.1918
Höpfner, Herbert M	aschOGfr	17.01.1921
Jahn, Kurt	FkMt	25.06.1922
Karbowski, Karl-Heinz	FkMt	25.12.1922
Knak, Franz	MaschMt	12.08.1921
Lange, Erich	OMaschMt.	12.09.1917
Langfeld, Albert	OLt.z.S.01.09.41.	28.01.1918 Regensburg
Marx, Helmut	MtrOGfr	18.08.1923
Menne, Alfred	MaschOGfr	16.01.1922
Meyer, Erich	BtsMt	13.02.1920
Müller, Werner	MaschGfr.	26.05.1924
Naujack, Wolfgang	MtrGfr	29.01.1921
Pferner, Rolf	MaschGfr	05.04.1923
Pluzynski, Boleslaus	MtrGfr	28.12.1920
Reder, Walter	MaschMt	30.06.1919
Reintke, Emmerich	MechMt.	06.11.1918
Reiss, Herbert	MaschOGfr	20.10.1922
Richter, Fritz	MtrOGfr	30.03.1924
Schaper, Friedrich	MtrGfr	27.01.1922
Schmidt, Gerhard	MaschMt	23.02.1922
Schmidt, Walter	MaschGfr.	17.09.1922
Schrode, Paul.	OLt.ing. 01.04.43.Pos	05.07.1919 Zwiefalten
Schröder, Werner	MaschGfr	16.01.1924
Seehausen, Hans-Ulrich-Otto	BtsMt	03.10.1921
Skell, Robert	MaschGfr.	19.08.1923
Trinklein, Ludwig	MaschGfr	12.06.1923 Frankfurt a/Main
Voigt, Willi	MechGfr	17.06.1922
Weigelt, Günther	MechGfr.	22.04.1923
Wellner, Herbert	MaschMt	07.02.1921
Wenderoth, Rudolf	OMasch	10.04.1915
Wilke, Fritz	MtrOGfr.	26.02.1923
Wimmer, Anton	BtsMt	16.09.1918

* * *

Członkowie załogi U 444 wzięci do niewoli w dniu 11.03.1943 (W kolejności alfabetycznej):
Nazwisko, Imię	Ranga	Urodzony
Görs, Wilhelm	MaschMt	22.03.1920
Spitz, Rudolf	FkMt	21.02.1921
Vollstedt, Bruno	MtrOGfr	23.08.1924
Wengefeld, Gerhard	MaschGfr.	05.05.1922