Z cyklu jednostki Polskiej Marynarki Wojennej ... cz. 19 - ORP GARDNO (631) - aktualizacja 28.04.2026

 

ORP GARDNO (631) – trałowiec redowy projektu 207P zbudowany przez Stocznię Marynarki Wojennej w Gdyni, jako pierwszy z serii jednostek tego projektu. Rozpoczęcie budowy okrętu nastąpiło 4 października 1982 roku, zaś wodowanie miało miejsce 23 czerwca 1983 roku. W trakcie wodowania matka chrzestna, pani Krystyna Fabisz, nadała mu imię GARDNO. Zdanie jednostki przez stocznię Marynarce Wojennej nastąpiło w dniu 20 grudnia 1983 roku. Podniesienie bandery na jednostce miało miejsce 31 marca 1984 roku w porcie wojennym w Gdyni, zaś ona sama została włączona w skład 13. dywizjonu Trałowców Bazowych, 9. Flotylli Obrony Wybrzeża w Helu. Od 23 września 1985 roku okręt był przygotowywany do przekazania go do 8. Flotylli Obrony Wybrzeża w Świnoujściu. 31 października tego samego roku ORP GARDNO przybył do Świnoujścia, gdzie został włączony w skład 12. dywizjonu Trałowców Bazowych, 8. FOW. W latach 90-ych nastąpiły dwie zmiany w nazewnictwie dywizjonu – 1 marca 1994 roku na 12. dywizjon Trałowców i 30 maja 1997 roku na 12. „Woliński” dywizjon Trałowców. Z ważniejszych wydarzeń w trakcie ponad 40-to letniej służby okrętu warto wspomnieć o:

25.05.1984	Wizycie na pokładzie okrętu goszczącego w Gdyni Ministra Obrony Indii.
26.06.1984	Wizycie na pokładzie okrętu delegacji Volksmarine z kadm. Wolfgangiem Laue na czele.
20.-31.08.1984	Lustracji okrętu przez dowództwo 9.FOW.
28.09.1984	Uzyskaniu miana „Okrętu Służby Socjalistycznej” i przodującego okrętu 13.dTRB.
07/09.1985	Remoncie wykonanym w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni.
24.03.1986	Zdaniu zadania programowego O-1.
16.04.-02.07.1986	Remoncie doraźnym, wykonanym w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni w trakcie, którego na okręcie zamontowano urządzenia automatycznego sterowania siłownią główną.
25.07.1986	Zdaniu zadania programowego O-2.
13.08.1986	Zdaniu zadania programowego O-3.
1986	Uzyskaniu miana najlepszego okrętu 12.dTRB.
1987	Uzyskaniu miana najlepszego okrętu 12.dTRB.
05.-14.05.1988	Udziale w odbywających się na wodach NRD (Zatoka Meklemburska) ćwiczeniach Zjednoczonej Brygady OPM – wraz z trałowcami OORP BUKOWO, DĄBIE, JAMNO i RYŚ (lub ŁOŚ). W trakcie ćwiczeń okręty weszły do niemieckich baz w Rostocku i Peenemünde. Podczas postoju w Peenemünde, 9 maja okręt wizytował Minister Obrony Narodowej NRD a zarazem dowódca Volksmarine wadm. Theodor Hoffman.
06.-09.05.1988	Udziale w ćwiczeniach MW – Pirania-88 – wraz z m.in. trałowcem ORP DĄBIE.
13.-17.05.1991	Udziale w ćwiczeniach MW – Reda 91 – wraz z m.in. trałowcami OORP JAMNO, RESKO, SARBSKO, NECKO, DRUŻNO i HAŃCZA oraz kutrem trałowym KTr-625.
06./08.1992	Remoncie dokowym, wykonanym w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni.
28.08.1992	Zabezpieczaniu wizyty okrętów Królewskiej Marynarki Wojennej Szwecji w Szczecinie.
16.-18.09.1992	Udziale w ćwiczeniach taktycznych, połączonych ze zdawaniem zadania programowego Z-2 – wraz z trałowcami OORP BUKOWO, RESKO, SARBSKO, NECKO i HAŃCZA.
12.03.-06.05.1994	Remoncie doraźnym, wykonanym w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni.
04.-06.10.1994	Udziale w ćwiczeniach taktycznych, połączonych ze zdawaniem zadania programowego Z-2 – wraz z trałowcami OORP HAŃCZA, JAMNO, MIELNO, SARBSKO i DRUŻNO oraz kutrem trałowym KTr-625.
05.-11.05.1995	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej polsko-holenderskich ćwiczeniach sił OPM – Pomeranian Otter 95 – wraz z trałowcami OORP JAMNO i HAŃCZA.
22.08.-03.09.1995	Udziale w odbywających się na wodach Morza Północnego holendersko-polskich ćwiczeniach sił OPM – wraz z trałowcami OORP NECKO i NAKŁO oraz zbiornikowcem ORP BAŁTYK. Było to pierwsze wyjście jednostek projektu 207 poza wody Bałtyku. W trakcie ćwiczeń okręty bazowały w holenderskiej bazie w Den Helder.
12.-14.09.1995	Udziale w ćwiczeniach taktycznych, połączonych ze zdawaniem zadania programowego Z-2 – wraz z trałowcami OORP RESKO, SARBSKO, NECKO, DRUŻNO i HAŃCZA.
06.05.-12.07.1996	Remoncie wykonanym w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni.
26.-31.08.1996	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej niemiecko-duńsko-polskich ćwiczeniach sił OPM – Baltic Endeavor 96 – wraz z trałowcami OORP NECKO, DĄBIE, NAKŁO, RESKO i SARBSKO oraz okrętem dowodzenia desantem ORP GRUNWALD.
01.-15.09.1996	Udziale w ćwiczeniach MW – Barakuda 96 – wraz z m.in. trałowcami OORP DĄBIE, JAMNO, MIELNO, SARBSKO i HAŃCZA.
10.-15.10.1996	Pełnieniu służby na linii dalekiego dozoru.
19.-25.05.1997	Udziale w krajowych ćwiczeniach MW – Murena 97.
07.-12.07.1997	Uczestniczeniu w szkoleniu CMSWM Ustka.
12.11.1997	Udziale w międzynarodowych ćwiczeniach „Partnerstwo dla pokoju” wraz z niemiecką 4. i 6. eskadrą Flotylli OPM – wraz z trałowcami OORP BUKOWO i RESKO.
08.-12.06.1998	Udziale w odbywających się na wodach Bałtyku międzynarodowych ćwiczeniach Baltops 1998 – wraz z okrętem podwodnym ORP ORZEŁ, korwetą z.o.p. ORP KASZUB, małymi okrętami rakietowymi OORP ROLNIK, PIORUN i GROM, trałowcami OORP MIELNO, WICKO i HAŃCZA, okrętem transportowo-minowym ORP TORUŃ, okrętem rozpoznania radioelektronicznego ORP HYDROGRAF oraz okrętem ratowniczym ORP PIAST.
30.10.-07.11.1998	Udziale w odbywających się na wodach duńskich w pobliżu Korsør niemiecko-duńsko polskich ćwiczeniach sił OPM -  Baltic Endeavor 98 – wraz z trałowcem ORP RESKO.
17.12.1999	Uzyskaniu miana „Przodującego okrętu 12. WdTR”.
18.-20.04.2000	Udziale w ćwiczeniach taktycznych, połączonych ze zdawaniem zadania programowego Z-1 – wraz z trałowcami OORP BUKOWO i DĄBIE.
16.-26.05.2000	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej i Zatoki Meklemburskiej niemiecko-francusko-polskich ćwiczeniach sił OPM – Baltica 2000, w trakcie których odwiedzono Kilonię.
09.2000	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Ryskiej międzynarodowych ćwiczeniach sił OPM Open Spirit 2000 (w ich trakcie oczyszczono tor podejścia do portu Ryga).
10.-19.10.2000	Udziale w niemiecko-polskich ćwiczeniach sił OPM typu Passex – wraz z trałowcem ORP JAMNO. W trakcie ćwiczeń okręty bazowały w niemieckiej bazie Olpenitz.
23.-28.10.2000	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Kilońskiej niemiecko-duńsko-polskich ćwiczeniach sił OPM – Baltic Endeavor 00 – wraz z trałowcem ORP JAMNO. W trakcie ćwiczeń okręty odwiedziły niemiecką bazę w Olpenitz.
17.12.2000	Uzyskaniu miana przodującego okrętu 12. WdTR.
27.08.- 01.09.2001	Zabezpieczaniu poligonu CPSP Ustka w trakcie trwających strzelań rakietowych.
07.-21.11.2001	Remoncie doraźnym. wykonanym w Morskiej Stoczni Remontowej w Szczecinie.
05.-08.07.2002	Udziale w obchodach Dni Morza w Szczecinie, w trakcie których okręt został udostępniony do zwiedzania.
09.-13.10.2002	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej polsko-duńskich ćwiczeniach sił OPM typu Passex – wraz z trałowcami OORP NECKO, NAKŁO, DRUŻNO oraz kutrem trałowym KTR-626.
20.-21.04.2003	Pełnieniu dyżuru bojowego w trakcie Świąt Wielkanocnych.
21.-24.02.2005	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej polsko-niemieckich ćwiczeniach sił OPM typu Passex – wraz z trałowcami OORP BUKOWO i DĄBIE, okrętem transportowo-minowym ORP LUBLIN oraz holownikiem ratowniczym ORP SEMKO.
04.-08.03.2005	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej polsko-niemieckich ćwiczeniach sił OPM typu Passex – wraz z trałowcami OORP DĄBIE i SARBSKO.
04.-13.05.2005	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej niemiecko-francusko-polskich ćwiczeniach sił OPM – Baltica 05 – wraz z trałowcami OORP SARBSKO i DĄBIE oraz okrętem wsparcia/dowodzenia ORP KONTRADMIRAŁ XAWERY CZERNICKI.
16.-20.05.2005	Udziale w ćwiczeniach MW – Pirania 05 – wraz z trałowcami OORP SARBSKO i DĄBIE.
05.-29.09.2006	Udziale w krajowych ćwiczeniach Anakonda-06.
28.11.2007-23.12.2009	Remoncie eksploatacyjnym, wykonanym w Stoczni Marynarki Wojennej w Gdyni.
12.06.2010	Wizycie na pokładzie okrętu, przebywających w Świnoujściu na koloniach dzieci z Zespołu Szkół Gminnych w Damienicach k. Bochni – regionu dotkniętego skutkami powodzi.
24.06.2010	Wizycie na pokładzie okrętu, przebywających w Świnoujściu na koloniach dzieci ze Szkół Podstawowych z Baczkowa i Proszówek – regionu dotkniętego skutkami powodzi.
25.06.2010	Udziale w obchodach Święta Marynarki Wojennej w Świnoujściu, w trakcie których okręt został udostępniony do zwiedzania.
09.-13.05.2011	Udziale w ćwiczeniach Okrętowej Grupy Zadaniowej 8. FOW – wraz z okrętami transportowo-minowymi OORP LUBLIN, POZNAŃ i TORUŃ, trałowcami OORP SARBSKO, NAKŁO i DRUŻNO, zbiornikowcem Z-8 oraz holownikami H-9 i H-10.
04.-18.06.2011	Udziale w odbywających się na wodach Bałtyku międzynarodowych ćwiczeniach Baltops 2011 – wraz z fregatą rakietową ORP GENERAŁ T KOŚCIUSZKO, okrętem podwodnym ORP KONDOR, trałowcami OORP NAKŁO i DRUŻNO oraz śmigłowcami z.o.p. Mi-14PŁ.
03.-07.10.2011	Udziale w szkoleniu sił trałowych 8. FOW – wraz z trałowcami OORP RESKO i DRUŻNO oraz holownikami H-4 i H-6.
04.2012	Udziale w ćwiczeniach Okrętowej Grupy Zadaniowej 8. FOW – wraz z okrętami transportowo-minowymi OORP KRAKÓW, POZNAŃ i TORUŃ, trałowcami OORP MIELNO, JAMNO, BUKOWO, WICKO i NAKŁO, holownikiem H-6, zbiornikowcem Z-8 oraz stacją demagnetyzacyjną SD-11.
28.05.-01.06.2012	Udziale w odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej ćwiczeniach 8. FOW – Wargacz-12.
04.-18.06.2012	Udziale w odbywających się na wodach Bałtyku międzynarodowych ćwiczeniach Baltops 2012 – wraz z trałowcami OORP JAMNO i MIELNO, okrętami transportowo-minowymi OORP KRAKÓW i POZNAŃ oraz śmigłowcem z.o.p. Mi-14PŁ i samolotem patrolowo – rozpoznawczymi AN-28 Bryza.
09.2012	Udziale w krajowych ćwiczeniach Anakonda-12 – wraz z m.in. trałowcami OORP GOPŁO, SNIARDWY, BUKOWO, JAMNO, MIELNO i NAKŁO.
05.2013	Udziale w ćwiczeniach Okrętowej Grupy Zadaniowej 8. FOW – wraz z trałowcami OORP JAMNO i DRUŻNO, okrętami transportowo-minowymi OORP LUBLIN i POZNAŃ oraz holownikiem H-6.
20.-24.(?) 05.2013	Udziale w ćwiczeniach taktycznych 12. dTr, których celem byłą certyfikacja okrętowej grupy trałowej – wraz z trałowcami OORP JAMNO i HAŃCZA.
06.-20.06.2013	Udziale w odbywających się na wodach Bałtyku międzynarodowych ćwiczeniach Baltops 2013 – wraz z okrętem podwodnym ORP ORZEŁ, trałowcami OORP BUKOWO, HAŃCZA, GOPŁO, MAMRY i WDZYDZE a także okrętem wsparcia/dowodzenia ORP KONTRADMIRAŁ XAWERY CZERNICKI (w składzie SNMCMG1).
11.-12.06.2016	Udziale w obchodach Dni Morza w Szczecinie, w trakcie których okręt wraz z okrętem transportowo-minowym ORP LUBLIN oraz żaglowcem szkolnym ORP ISKRA został udostępniony do zwiedzania.
09.-10.06.2018	Udziale w obchodach Dni Morza w Szczecinie, w trakcie których okręt wraz z okrętem dowodzenia ORP KONTRADMIRAŁ XAWERY CZERNICKI oraz okrętem podwodnym ORP SĘP został udostępniony do zwiedzania.
07.-21.06.2019	Udziale w odbywających się na wodach Bałtyku międzynarodowych ćwiczeniach Baltops 2019 – wraz z fregatą rakietową ORP GENERAŁ K PUŁASKI oraz trałowcem ORP WDZYDZE.
03.-19.09.2019	Udziale w odbywających się na wodach zachodniego Bałtyku międzynarodowych ćwiczeniach Northern Coast 2019 – wraz z niszczycielem min ORP FLAMING, trałowcem ORP JAMNO oraz zbiornikowcem ORP BAŁTYK.
2020 - 2021	Remoncie wykonanym w stoczni Net-Marine w Szczecinie.
08.-10.11.2021	Udziale odbywających się na wodach Zatoki Pomorskiej manewrach Solidarna Bellona – wraz z m.in. trałowcem ORP WIGRY oraz okrętami zespołu SNMCMG1.
16.-19.11.2021	Udziale w ćwiczeniach Okrętowej Grupy Zadaniowej 8. FOW – wraz z trałowcem ORP WDZYDZE, zbiornikowcem Z-8, kutrem transportowym KTr-851 oraz holownikiem H-11 BOLKO.
11.-14.04.2022	Udziale w ćwiczeniach okrętów 8. FOW – wraz z okrętem dowodzenia ORP KONTRADMIRAŁ XAWERY CZERNICKI, trałowcami OORP DĄBIE i WDZYDZE oraz holownikiem H-13 PRZEMKO.
22.-24.07.2022	Udziale w imprezie Sail Świnoujście, w trakcie której okręt wraz z okrętem transportowo-minowym ORP KRAKÓW został udostępniony do zwiedzania.
16.-23.09.2022	Udziale w ćwiczeniach MW – Rekin-22, połączonych z ćwiczeniami 8. FOW – Wargacz-22 – wraz z m.in: trałowcem ORP MIELNO.
b.d.	b.d.
***	***

*     *     *

Dowódcy ORP GARDNO (631)
31.03.1984 – 17.08.1985	por. mar. Wiesław Wojtaszek
17.08.1985 – 14.10.1985	por. mar. Jerzy Bogdanowicz
14.10.1985 – 02.06.1986	por. mar. Henryk Karwan
02.06.1986 – 13.06.1988	por. mar. Edward Cybulski
12.12.1988 – 31.09.1997	kpt. mar. Jerzy Czerwiec
31.09.1997 – 31.08.2007	kmdr. ppor. Andrzej Wojtkowiak
31.08.2007 – 01.03.2010	kmdr ppor Aleksander Urbanowicz
01.06.2010 – 31.05.2016	kmdr. ppor Andrzej Bartczak
02(03).11.2016 -	kmdr. ppor Bartłomiej Radwański
b.d.	b.d.

*     *     *

Jednostki projektu 207P
Nazwa (nr burtowy)	Nr budowy	Stępka	Wodowanie	W służbie	Los
ORP GARDNO (631)	207P/2	04.10.1982	23.06.1983	31.03.1984
ORP BUKOWO (632)	207P/3	12.08.1983	28.07.1984	23.06.1985
ORP DĄBIE (633)	207P/4	10.12.1983	24.05.1985	11.05.1986
ORP JAMNO (634)	207P/5	24.05.1984	11.02.1986	11.10.1986
ORP MIELNO (635)	207P/6	13.10.1984	27.06.1986	09.05.1987
ORP WICKO (636)	207P/7	18.10.1985	20.03.1987	12.10.1987
ORP RESKO (637) *[1]	207P/8	14.02.1986	01.10.1987	26.03.1988
ORP SARBSKO (638) *[2]	207P/9	05.06.1986	10.05.1988	12.10.1988
ORP NECKO (639) *[3]	207P/10	03.02.1987	21.11.1988	09.05.1989
ORP NAKŁO (640) *[4]	207P/11	31.08.1987	29.05.1989	02.03.1990
ORP DRUŻNO (641) *[5]	207P/12	18.01.1988	29.11.1989	21.09.1990
ORP HAŃCZA (642) **[1]	207P/13	28.04.1988	09.07.1990	01.03.1991
* Gruntownie zmodernizowany lub będący w trakcie gruntownej modernizacji. [1] W trakcie – modernizacja rozpoczęta w I kw. 2026 r. [2] W trakcie – modernizacja rozpoczęta w I kw. 2026 r. [3] Modernizacja 20.07.2022 – 04.01.2024 r. [4] Modernizacja 06.10.2022 – 08.03.2024 r. [5] Modernizacja 11.05.2017 – ?.01.2019 r. oraz ?.2025 -13.01.2026 ** Zmodernizowany w ograniczonym zakresie. [1] Modernizacja …

*     *     *

Dane techniczne
Wyporność (pełna):	206,49 ton
Wymiary (d. x s. x z.):	38.47 x 7.34 x 1.64 m
Kadłub:	pojedynczy, wykonany z laminatu poliestrowo – szklanego
	grubość poszycia zróżnicowania: w rejonie stępki średnio ~43 mm, w części środkowej dna 20 – 21 mm; w części denno-burtowej 16 – 17 mm, pokład 16 – 17 mm a na węzłach mocujących 40 mm
	przedziały wodoszczelne: 9
	pokład ciągły: 1
Nadbudówka	dwukondygnacyjna pokładówka wykonana z laminatu poliestrowo – szklanego z osadzonym na niej kolumnowym masztem
Napęd:	2 x turbodoładowane, nienawrotne 4-suwowe, 12-cylindrowe radzieckie silniki wysokoprężne typu M401A o mocy 735 kW (1.000 KM) każdy
	2 przekładnie redukcyjno-nawrotne SWV-25a
	2 linie wałów
	2 x 5 skrzydłowe śruby zamocowane w stałych dyszach
Prędkość:	14,1 węzła
Zasięg:	1500 mil morskich
Urządzenia sterowe:	2 x stery podwieszone o łącznej powierzchni 2,45 m2 o kącie wychylenia na burtę ±30°
	maszyna sterowa typu US16TS2
	telemanipulator steru typu TS23B
	kolumna sterowania ręcznego 9awaryjnego) umieszczona w skrajniku rufowym
Urządzenia pomocnicze:	2 zespoły prądotwórcze 43ZPM-52H6 o mocy 115 kVA każdy, prądu przemiennego trójfazowego 3x400V/59Hz, składające się z silnika spalinowego Wola 52H6 o mocy 90 kW i prądnicy GCH114a/1
	1 trałowy zespół prądotwórczy 40ZPM-45H6 o mocy 90kW prądu stałego 115V, składający się z silnika spalinowego Wola 45H6 i prądnicy obcowzbudnej PCOb94B
Urządzenia kotwiczne:	kabestan kotwiczno – cumowniczy
	kotwica Halla L200 o masie 200 kg
	łańcuch kotwiczny 16 mm i długości 100 m
Wyposażenie obserwacji technicznej / hydrolokacyjne / nawigacyjne / łączności:	1 radar nawigacyjny TRN-823 [zdemontowany]
	1 radar nawigacyjny SRN-301 [zdemontowany]
	1 radar nawigacyjny: Sperry Marine BridgeMaster E256/6
	stacja rozpoznawcza Chrom-K [zdemontowana]
	system identyfikacji IFF
	kadłubowa stacja hydrolokacyjna MG-79
	żyrokompas GKU-2
	Kompas magnetyczny UKP-10M
	Log NIL-2M
	Echosonda 4501
	Radionamiernik ARC-1404 [zdemontowany]
	Stacja radiolokacyjna GALS [zdemontowana]
	Radiostacja UKF typu R 625-1 [zdemontowana]
	Radiostacja KF typu R615 [zdemontowana]
	Odbiornik radiowy EKD 315 [zdemontowany]
	Odbiornik radiowy EKD 500
	Radiotelefon FM 309/2 [zdemontowany]
	radiostacja HF: Sailor 5000, Rohde & Schwarz EK 896
	radiostacja UKF/VHF: Rohde & Schwarz XT M3SR 4400, RS 6115/2 Brzęczka
Uzbrojenie:	1 x II armata morska 2M-3M kal. 25 mm [zdemontowana w 1985 r.]
	1 x II zestaw artyleryjski ZU-23-2M Wróbel I kal. 23 mm
	2 demontowalne tory minowe dla 6 min wz. 08/39 (OS) lub 24 min JaM
	2 demontowalne zrzutnie dla łącznie 12 bomb głębinowych B-1
	morski małomagnetyczny trał kontaktowy: MMTK-1M
	małomagnetyczny trał akustyczny: H
	trał elektromagnetyczny: TEM-PE-1M
	4 świece dymne MDSz.
Sprzęt ratunkowy:	3 pneumatyczne tratwy ratunkowe 10-cio osobowe mocowane na zrzutniach rozmieszczonych na I kondygnacji pokładówki – 2 po lewej i 1 po prawej
	5 kół ratunkowych, w tym 2 z pławkami świetlnymi
	30 kamizelek ratunkowych
Zapasy:	paliwo: 15,45 t
	olej: 0,73 t
	woda: 3.000 l
	prowiant: 460 kg
	amunicja kal. 23 mm: 1.592 szt.
Załoga:	30 os.

*     *     *

Bibliografia:

Biela Stanisław – 12. „Woliński” dywizjon Trałowców 1961-2011, Wydawnictwo Okręty Wojenne

Ciślak Jarosław – Polska Marynarka Wojenna 1995, Wydawnictwo Magnum-X

Janik Janusz - „Indyk” z Gdynia 30 lat trałowców projektu 207, Morze Statki i Okręty Nr 1/2013 i Nr 2/2013

Królikowski Janusz, Wierzykowski Waldemar– Wielka Księga Dowódców Okrętów Polskiej Marynarki Wojennej 1918 – 2018, Wydawnictwo AMW

Serafin Mieczysław – Polska Marynarka Wojenna 1945-2007: kronika wydarzeń, Zespół Redakcyjno – wydawniczy Marynarki Wojennej,

Wierzykowski Waldemar – Polska Marynarka Wojenna Ilustrowane Kalendarium 1918 – 2018 Tom III 1990- 2018, Wydawnictwo AMW

http://www.polska-zbrojna.pl/

https://www.wojsko-polskie.pl/8fow/

archiwalna: http://www.mw.mil.pl/index.php?akcja=news

*     *     *

Poniżej ORP GARDNO przy nabrzeżu postojowym PGZ Stocznia Wojenna (d. Stocznia Marynarki Wojennej), 07.04.2017 (aby powiększyć kliknij na zdjęcie).

Poniżej ORP GARDNO przy nabrzeżu postojowym PGZ Stocznia Wojenna (d. Stocznia Marynarki Wojennej), 07.04.2018 (aby powiększyć kliknij na zdjęcie). 

Poniżej ORP GARDNO w bazie w Świnoujściu (przy jego burcie ORP DĄBIE), 27.06.2025 (aby powiększyć, kliknij na zdjęcie).