Z cyklu flota Przedsiębiorstwa Czerwony Szkwał ... cz. 2 - BUTLONOS ex M-5

BUTLONOS ex M-5 – motorówka cumownicza projektu M-25/MW, jedna z serii siedmiu jednostek jakie zostały zbudowane dla Polskiej Marynarki Wojennej przez Tczewską Stocznię Rzeczną. Projekt jednostek opracowany został przez Przedsiębiorstwo Projektowo – Technologiczne Techniki Morskiej w Gdańsku, będąc adaptacją cywilnego projektu 3554 (w ramach niego zbudowano dwie motorówki cumownicze EMILKA i EDEK). Od momentu wcielenia do służby M-5 tak jak i jej siostrzane jednostki wykorzystywana była do prac w porcie i na redzie tj. do transportu ludzi oraz ładunków, asyst w operacjach holowniczo - cumowniczych, czy też przy holowaniu tarcz strzelniczych. W trakcie służby w szeregach Marynarki Wojennej RP jednostka wchodziła w skład 45 Dywizjonu Pomocniczych Jednostek Pływających, 3 Flotylli Okrętów w Gdyni-Oksywiu. Po wycofaniu ze służby co miało miejsce 28 lutego 2005 roku wystawioną na sprzedaż motorówkę nabyło przedsiębiorstwo Czerwony Szkwał z Kołobrzegu, które następnie przemianowało ją na BUTLONOS. Od momentu zakupu do chwili obecnej dawna M-5 jest zatrudniona przy pracach hydrotechnicznych w portach polskiego wybrzeża.

*     *     *

Motorówki projektu MW-35/MW
Nazwa (numer burtowy)	Stocznia	Wodowany	W służbie	Uwagi
M-12	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	12.10.1983	W służbie
M-21	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	29.12.1983	W służbie
M-5	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	10.07.1984	Wycofany. Zakupiony przez przedsiębiorstwo Czerwony Szkwał z Kołobrzegu i przemianowany na BUTLONOS
M-22	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	10.11.1984	W służbie
M-29	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	01.07.1985	Wycofany, los nieznany
M-30	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	25.12.1985	Wycofany, zakupiony przez Żegluga Przybrzeżna Marek Sochoń i przemianowany na MORŚWIN (informacja wymaga potwierdzenia).
M-36	Tczewska Stocznia Rzeczna w Tczewie	---	25.12.1985	Przekazany 18.06.1991 Straży Granicznej, pływa do dnia dzisiejszego pod  oznaczeniemSG-036

*     *     *

Dane techniczne
Wyporność:	standardowa: 25,63 t / pełna: 31,36 t.
Wymiary (d. x. sz. z.):	10,75 x 4,31 x 2.05 m
Kadłub:	pojedynczy, stalowy, spawany z poprzecznym układem wiązań, zdolny do kruszenia lodu w basenach portowych.
	grodzie poprzeczne: 3
	przedziały wodoszczelne: 4
Napęd:	silnik wysokoprężny PZM Puck Delfin-2 model SW680/195/1 o mocy 121 kW (165KM)
	przekładnia redukcyjno – nawrotne SR 16,5
	4 skrzydłowa śruba napędowa o stałym skoku w obrotowej dyszy Korta (+/- 35˚)
Ster:	zamiast steru dysza napędowa, maszyna sterowa Hydroster MS 2R-1
Prędkość:	8,3 w.
Zasięg:	84 Mm
Urządzenia pomocnicze:	zespół prądotwórczy składający się z samowzbudnej prądnicy synchronicznej G1000 o mocy 1.68 kW z wbudowanym prostownikiem o napięciu 28V i prądzie 60A.
Wyposażenie cumownicze/holownicze:	dziobowa winda kotwiczno - cumownicza
	dziobowy pojedynczy pachoł cumowniczy
	rufowy podwójny pachoł cumowniczy
Uciąg na palu:	2 ton SWL
Uzbrojenie:	brak
Pojemność ładunkowa:	7 os. lub 2,5 tony ładunku
Załoga:	3 os.

*     *     *

Bibliografia

Jarosław Ciślak – Polska Marynarka Wojenna 1995, Wydawnictwo Lampart Bellona

https://czerwonyszkwal.pl/

*     *     *

Poniżej: BUTLONOS ex M-5, Gdynia 20.08.2026 (aby powiększyć kliknij na zdjęcie).

 

 

Z cyklu "Z życia Polskiej Marynarki Wojennej" ... cz. 64 - Ostatnia(?) podróż okrętu podwodnego SOKÓŁ

Na wstępie chciałbym bardzo gorąco podziękować wszystkim wymienionym poniżej osobom, które podzieliły się ze mną swoim materiałem zdjęciowym, bez którego nie mógłby powstać niniejszy wpis - w kolejności alfabetycznej: Izabella Bilińska, Antoni Dubowicz, Piotr Lewandowski, Andrzej Patro, Bartosz Wein.  

W czwartek 16 listopada br. w Gdyni rozpoczęła się wyjątkowa, wieloetapowa operacja transportowa a mianowicie ostatnia wodno – lądowa podróż okrętu podwodnego SOKÓŁ z terenów PGZ Stocznia Wojenna na Oksywiu (gdzie przez ostatnie trzy lata przygotowywany był do pełnienia roli jednostki muzealnej) do przewidzianego dla niego miejsca jego „stałej” ekspozycji przy gmachu Muzeum Marynarki Wojennej. Za realizację ww. operacji odpowiedzialne były dwie wyłonione na drodze przetargu firmy tj. TREND Projekt Sp. z o.o. oraz Poleko Budownictwo Sp. z o. o. Dodatkowo wsparcia udzieliła też 3 Flotylla Okrętów Marynarki Wojennej RP. Ustalony kilkudniowy harmonogram operacji kilkakrotnie ulegał modyfikacjom, głównie ze względu na warunki atmosferyczne jak i inne nieprzewidziane okoliczności. Poniżej jej przebieg podzielony na kilka etapów.

Etap I – czwartek 16.11.2023 – odholowanie okrętu muzeum ORP BŁYSKAWICA z miejsca jego stałego postoju do Portu Wojennego na Oksywiu, by w ten sposób zwolnić miejsce przy Nabrzeżu Pomorskim pontonowi, na którym to miał przypłynąć następnego dnia okręt podwodny SOKÓŁ. Sama operacja rozpoczęła się w godzinach porannych i zabezpieczały ją holowniki H-1 GNIEWKO oraz H-7 a także motorówka cumownicza M-22 ze składu Dywizjonu Okrętów Wsparcia 3 Flotylli Okrętów. Poniżej relacja z operacji holowania ORP BŁYSKAWICA autorstwa Piotra Lewandowskiego TOSEM (https://tosem.pl).

W czwartek na terenie PGZ Stocznia Wojenna rozpoczęło się też przemieszczanie Sokoła na umieszczony na podnośniku Synchrolift ponton TRD-Voyager, na którym to miał odbyć podróż przez port do Basenu Prezydenta. Poniżej relacja zdjęciowa autorstwa Piotra Lewandowskiego – TOSEM.

Etap II – piątek 17.11.2023 – transport okrętu podwodnego SOKÓŁ na pontonie TRD-VOYAGER prowadzonym przez dwa pchacze/holowniki HETMAN i TUR W-01. Planowana pierwotnie na godzinę 14:00 operacja uległa przyspieszeniu i cały zestaw opuścił tereny PGZ Stocznia Wojenne po godzinie 12:45, docierając na miejsce cumowania niecałą godzinę później. Poniżej obszerna relacja zdjęciowa, której autorami są:

Bartosz Wein

 Piotr Lewandowski – TOSEM

Andrzej Patro

  

 

 

Stan przygotowania niecki na dzień 17.11.2023, zdjęcia autorstwa Bartosza Wein.

Sobota – niedziela 18-19.11.2023 – okres ten okręt spędził na pontonie przy Nabrzeżu Pomorskim dając mieszkańcom Trójmiasta wspaniałą okazję do podziwiania go z bliska w pełnej krasie.

Etap III – poniedziałek – wtorek 20-21.11.2023 – przygotowania (poniedziałek) a następnie przemieszanie okrętu z pontonu na brzeg (wtorek). Poniżej relacja zdjęciowa autorstwa:

Andrzej Patro – przygotowania do operacji 20.11.2023

Andrzej Patro – przygotowania do przeprowadzenia lądowej operacji transportowej oraz stan niecki na dzień 20.11.2023

Izabella Bilińska – www.facebook.com/napomorskimszlaku – SOKÓŁ przed przemieszczaniem 21.11.2023.

Izabella Bilińska – www.facebook.com/napomorskimszlaku – operacja przemieszczania okrętu z pontonu na brzeg 21.11.2023.

Etap IV – środa 22.11.2023 – przygotowania okrętu do transportu lądowego za pomocą samojezdnych platform SPMT. Poniżej relacja zdjęciowa autorstwa Andrzeja Patro.

Wyładunek platform SPMT

Porządkowanie miejsca tymczasowego posadowienia okrętu podwodnego SOKÓŁ jak i zdjęcia jego samego.

Montaż platform SPMT

Etap V – czwartek 23.11.2023 – posadowienie okrętu na platformach SPMT a następnie jego transport wpierw Al. Jana Pawła II (na czas trwania operacji została ona wyłączona z ruchu) a potem po zmianie kierunku jazdy (do tyłu) Aleją Topolową wzdłuż Bulwaru Nadmorskiego (oba ciągi pieszo – rowerowe wyłączone z ruchu) w stronę niecki przy Muzeum Marynarki Wojennej. Ta skomplikowana operacja pomimo niesprzyjających warunków pogodowych  została sprawnie przeprowadzona i po godzinie 14-tej SOKÓŁ znalazł się obok miejsca swojego stałego posadowienia. Poniżej relacja zdjęciowa autorstwa Antoniego Dubowicza - www.naszbaltyk.com.

Etap VI – piątek 24.11.2023 – operacja przesunięcia okrętu z Bulwaru Nadmorskiego na tymczasowe podpory w niecce ekspozycyjnej, na których to pozostanie aż do poniedziałku, kiedy to rozpocznie się jego opuszczane na docelową pozycję. Poniżej relacje zdjęciowe autorstwa:

Andrzej Patro – przygotowania do operacji przesuwania.

Andrzej Patro – porządkowanie trasy przejazdu.

Izabella Bilińska – przygotowania do operacji przesuwania.

Etap VII – poniedziałek 27.11.2023 – posadowienie okrętu na dnie niecki. Tego samego dnia po godzinie 14 tej do miejsca swojej stałej ekspozycji w ciszy, bez rozgłosu powróciła ORP BŁYSKAWICA. Poniżej okręt podwodny SOKÓŁ na tymczasowych podporach przed posadowieniem na dnie niecki, zdjęcia Andrzej Patro, 27.11.2023.

Środa 29.11.2023 – Kończenie prac po operacji transportu i posadowienia. Poniżej relacje zdjęciowe autorstwa Andrzeja Patro.

Okręt podwodny SOKÓŁ spoczywający w przygotowanej dla niego niecce.

Prace porządkowe na drodze transportu.

ORP BŁYSKAWICA w miejscu swojej stałej ekspozycji.